یعنی چه
این واژه از ریشه «خبت» به معنی زمین هموار و مطمئن گرفته شده و کنایه از تسلیم مطلق، خاکساری درون و پذیرش صمیمانه حق است؛ قلبی که سرکشی نمیکند و پذیرای هدایت میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این کلمه به صورت فَتُخْبِتَ (با فتح فاء، ضم تاء، سكون خاء، كسر باء و فتح تاء آخر) است.
در جدول
این کلمه در جدولهای کلمات متقاطع به عنوان رمز یا پاسخی ۵ حرفی با مفهوم فروتنی و آرامش قلب مطرح میشود.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن کریم، این عبارات برای رساندن مفهوم تسلیم و خشوع قلب در برابر خداوند استفاده میشود.
به عربی
در کتابهای لغت عربی، این فعل را به خضوع، خشوع و طمأنینه درون تفسیر کردهاند.
به فارسی
معادلهای فارسی دقیق این واژه شامل عباراتی چون «پس آرام گیرد»، «پس نرم و تسلیم شود» و «پس خاکسار گردد» است.
در قرآن
در آیه «...فَيُؤْمِنُوا بِهِ فَتُخْبِتَ لَهُ قُلُوبُهُمْ...» به کار رفته است. علت فتحه آخر واژه (تُخْبِتَ)، وجود حروف ناصبه پنهان (أنْ) به دلیل عطف بر فعل «فیؤمنوا» است.
جمعبندی و توضیح کامل فتخبت
واژه «فتخبت» یک اصطلاح اصیل قرآنی از ریشه «خبت» است. این ریشه در لغت به معنای زمین وسیع، هموار و مطمئنی است که راه رفتن در آن مایهی آرامش است. در کاربرد کنایی و عرفانی، این واژه به حالت قلبی اشاره دارد که تکبر و سختی را کنار گذاشته و مانند یک زمین هموار، پذیرا و تسلیم باران حقیقت و هدایت الهی میشود.
این کلمه که در سوره حج به کار رفته، نمادی از عالیترین درجه خشوع و طمأنینه است. قلبی که به مقام «اخبات» میرسد، در برابر حق رام شده و آرامش پایداری را تجربه میکند که لغزش و سرکشی در آن راه ندارد.