یعنی چه
بولونی (یا بُلونی) در فرهنگ لغت به ظرف، کوزه یا خمچه کوچک سفالی یا شیشهای گفته میشود که شکمدار و دهانگشاد است. در گذشته بقالها، سقطفروشان و خانوادهها از این ظرف برای نگهداری انواع مایعات مانند آبلیمو، شربت، یا ترشیجاتی مثل ترشی انبه و انواع مربا استفاده میکردند.
تلفظ
این واژه در منابع معتبر لغتشناسی فارسی و گویش تهرانی قدیم به صورت «بُلونی» (با ضمه روی حرف اول) تلفظ میشود.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، پاسخ واژه «بولونی» دقیقاً یک کلمه ۶ حرفی است که به عنوان معادل ظرف ترشی قدیمی، کوزه دهانگشاد یا خمچه کوچک به کار میرود.
به انگلیسی
بسته به جنس این ظرف که سفالی یا شیشهای باشد، در زبان انگلیسی از معادلهای متفاوتی استفاده میشود. همچنین در زبان عربی به نوع شیشهای آن «قَارُورَة» و به نوع سفالیاش «جَرَّة» میگویند. در زبان ترکی نیز معادل آن «Kavanoz» است.
به فارسی
معادلهای فارسی و هممعنی این واژه شامل کلماتی چون بنکوه، کوزه، خمچه، قرابه و شیشه دهانگشاد است. این واژه بیشتر در گویش تهرانی قدیم و اصطلاحات عامیانه برای اشاره به این نوع ظروف آشپزخانه کاربرد داشته است.
نماد چیست
در فرهنگ عامه، ادبیات سنتی و مردمشناسی ایران، بولونی به عنوان نمادی از ذخیرهسازی سنتی آذوقه، قناعت و یادآور چیدمان نوستالژیک مطبخها و انبارهای قدیمی ایرانی شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل بولونی
واژه «بولونی» (که در اصل به صورت بُلونی تلفظ میشود) یکی از اصطلاحات اصیل و عامیانه در گویش قدیمی تهرانی و فرهنگ لغت فارسی است. این کلمه به ظروف یا کوزههای سفالی و شیشهای شکمدار و دهانگشادی اطلاق میشد که کارکردی شبیه به دبهها و شیشههای ترشی امروزی داشتند. در روزگار گذشته، این ظروف پای ثابت مطبخها، دکانهای بقالی و سقطفروشیها برای نگهداری انواع مربا، ترشی، شربت و مایعات بودند.
این کلمه از نظر ساختار کلمهای شش حرف دارد و در بازیهای جدول به عنوان معادل ظروف قدیمی ترشی یا خمچههای کوچک کاربرد زیادی دارد. از نظر نمادین نیز این واژه حس نوستالژی، قناعت و روشهای سنتی زندگی ایرانیان در دهههای گذشته را زنده میکند و نباید آن را با نام شهر بولونیا در ایتالیا یا نوعی سوسیس غربی اشتباه گرفت.