یعنی چه
واژه تاعس اسم فاعل از ریشه عربی تَعْس است. در لغت به کسی اطلاق میشود که دچار سقوط، نگونبختی یا هلاکت شده و چنان به زمین خورده که توان برخاستن ندارد.
تنزيل/تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با فتح تاء و کسره عین به صورت [tā’es] خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، این واژه معمولاً به عنوان معادل برای طراحان سؤال با راهنمای «بدبخت» یا «هلاک شونده» کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای انتقال حس بیچارگی عمیق یا در حال زوال بودن در زبان انگلیسی از این لغات استفاده میشود.
به عربی
از آنجا که ریشه کلمه عربی است، این واژگان دقیقترین همپوشانی معنایی را با آن در زبان مبدأ دارند.
به فارسی
در زبان فارسی کهن، ادبی و متون سنتی، کلماتی نظیر سیهروز، نگونسار و بیبهره از از غایتهای موافق، به عنوان جایگزینهای دقیق این واژه وامگرفته به کار میرفتهاند.
نماد چیست
کلمه تاعس فاقد هرگونه پیشینه نمادین، اسطورهای یا سمبلیک در فرهنگهاست و تنها برای توصیف حالت بدحالی، سقوط مادی یا معنوی و بدبختی شدید فرد به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل تاعس
واژه «تاعِس» یک صفت و اسم فاعل وامگرفتهشده از زبان عربی است که به متون کهن و ادبی زبان فارسی راه یافته است. این کلمه در اصل از ریشه سهحرفی «تعس» به معنای هلاکت، بدبختی و سرنگونی مشتق شده و به فردی اشاره دارد که دچار نگونساری شدید شده و به رو درافتاده است، به طوری که توانایی بلند شدن مجدد را ندارد.
در فرهنگ زبان عربی، اصطلاح معروف «تعساً له» (مرگ و سرنگونی بر او باد) کاربرد دعای منفی یا نفرین دارد که دقیقاً در مقابل عبارت دعایی «لعاً له» (برخیز و خدا تو را بلند کند) قرار میگیرد. اگرچه خود واژه تاعس به طور مستقیم در قرآن نیامده، اما شکل مفعول مطلق آن در آیه ۸ سوره مبارکه محمد (ص) برای کافران به کار رفته است. در حل جدول و واژهگزینی ادبی، این کلمه با ویژگیهایی چون بدبخت، شقی و هلاکشونده همردیف ارزیابی میشود.