یعنی چه
جیمز دوم (James II) پادشاه انگلستان و ایرلند (و با عنوان جیمز هفتم در اسکاتلند)، آخرین حکمران کاتولیک مذهب این سرزمینها بود. او از سال ۱۶۸۵ تا ۱۶۸۸ میلادی حکومت کرد و به دلیل تلاش برای گسترش نفوذ کاتولیکها و اتخاذ سیاستهای مطلقگرایانه، در جریان «انقلاب شکوهمند» (Glorious Revolution) توسط پروتستانها و دخترش ماری دوم به همراه همسرش ویلیام اورانژ از سلطنت خلع شد.
تلفظ
این عبارت تاریخی و خاص به صورت [جِیمْزِ دُوُّم پادْ شاهِ اَنْ گِلِسْ تان] تلفظ میشود که ترکیبی از نام خاص انگلیسی و واژگان توصیفی فارسی است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و طراحان سؤالات تاریخی، این عبارت به عنوان پاسخ برای پرسشهایی نظیر «آخرین پادشاه خاندان استوارت» یا «شاه انگلستان که در سال ۱۶۸۸ خلع شد» کاربرد دارد.
به انگلیسی
در منابع بینالمللی و انگلیسیزبان، از وی با عنوان James II of England یاد میشود. همچنین به دلیل حکمرانی همزمان بر اسکاتلند، عنوان James VII (جیمز هفتم) را نیز داشت.
به فارسی
این عبارت یک اسم خاص تاریخی در زبان فارسی است. بخش اول آن یعنی «جیمز» ریشه در نام عبری «یعقوب» دارد که پس از ورود به لاتین، فرانسوی باستان و انگلیسی به این شکل درآمده است؛ بخشهای بعدی نیز واژگان اصیل و وامواژههای کهن فارسی هستند.
نماد چیست
از نظر نشانشناسی، نماد او پرچم و نشان سلطنتی خاندان استوارت (Royal Coat of Arms) شامل شیر بریتانیا و تکشاخ اسکاتلند است. در تاریخنگاری سیاسی، نام جیمز دوم به نماد و مظهر پایان نظام پادشاهی مطلق مذهبی و زمینهساز شکلگیری سلطنت مشروطه و تفوق پارلمان در انگلستان تبدیل شده است.
جمعبندی و توضیح کامل جیمز دوم پادشاه انگلستان
جیمز دوم پادشاه انگلستان، یکی از کلیدیترین چهرههای تاریخ بریتانیا در اواخر قرن هفدهم میلادی است. دوران کوتاه سلطنت او (۱۶۸۵-۱۶۸۸) با تنشهای شدید مذهبی میان اکثریت پروتستان و اقلیت کاتولیک همراه بود. پافشاری او بر اعطای آزادیهای گسترده به کاتولیکها و تعلیق قوانین پارلمان، خشم اشراف و سیاستمداران انگلیسی را برانگیخت.
سرانجام این تقابل مذهبی و سیاسی به «انقلاب شکوهمند» سال ۱۶۸۸ انجامید که طی آن جیمز دوم بدون خونریزی گسترده از سلطنت خلع شد و به فرانسه گریخت. سقوط او نقطه عطفی در تاریخ بریتانیا بود، چرا که با به قدرت رسیدن ماری دوم و ویلیام اورانژ، «اعلامیه حقوق» تصویب شد و قدرت پادشاه به نفع پارلمان برای همیشه محدود گردید.