یعنی چه
در لغتنامههای کهن مانند دهخدا و فرهنگ شعوری، روچک به عنوان نام روز پانزدهم ماه شعبان (روز برات) ثبت شده است. در باورهای عامه، این روز زمان ثبت تقدیر و برات انسانها بوده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه کهن رُوجَک (Rūjak) یا رُوشَک (Rūšak) است که بخش اول آن از ریشه واژه روز گرفته شده است.
در جدول
در سوالات جدول کشوری، به عنوان طراحان جدول برای راهنمای 'روز پانزدهم شعبان' یا 'روز برات'، کلمه ۴ حرفی روچک مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
برای این واژه کهن اصطلاح ترکیبی دقیقی در انگلیسی وجود ندارد، اما به عنوان یک مناسبت مذهبی و تقویمی از معادلهای فوق استفاده میشود.
به ترکی
در فرهنگ و زبان ترکی، به این روز خاص مذهبی و تقویمی Berat Kandili günü میگویند.
به فارسی
واژه روچک از ترکیب روچ/روج (شکل کهن واژه روز) و چک (به معنی سند و برات) ساخته شده و معادل امروزی آن روز برات یا نیمه شعبان است.
نماد چیست
در فرهنگ عامه اسلامی و ایرانی قدیم، این روز نمادی از رحمت الهی، پاک شدن از گناهان، ثبت روزی بندگان و استجابت دعاها به شمار میرفته است.
جمعبندی و توضیح کامل روچک
واژه کهن «روچک» یک اصطلاح تقویمی و مذهبی ارزشمند در زبان فارسی است که در لغتنامههای معتبری چون دهخدا به آن اشاره شده است. این کلمه از ترکیب دو بخش «روچ» (به معنی روز در زبان پهلوی و گویشهای کهن) و «چک» (به معنی سند و نوشته) تشکیل شده و دقیقاً به معنای «روز برات» یا همان روز پانزدهم ماه شعبان است.
در باورهای سنتی و فرهنگ عامه ایرانیان و مسلمانان، شب و روز نیمه شعبان زمان کارنامه تقدیری انسانها و ثبت برات آزادی از آتش دوزخ بوده است؛ به همین دلیل این نامگذاری به صورت سند یا چک پاداش در ساختار زبان تجلی یافته است. امروزه این واژه بیشتر در متون کهن و به عنوان یک کلمه کلیدی چهارحرفی و اصیل در جدولهای کلمات متقاطع کاربرد دارد.