یعنی چه
واژه حدقات جمع مؤنث سالم «حدقه» است و در لغت به معنای مردمکهای چشم، سیاهی چشم و همچنین چشمخانهها یا همان کاسه چشم به کار میرود.
تلفظ
این واژه به صورت حَدَقات (با فتح حروف ح و د) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، این کلمه ۵ حرفی معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «مردمکهای چشم» یا «چشمخانهها» استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به مفهوم حدقات از واژههای Pupils (مردمکها) یا Eye sockets (کاسههای چشم) استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و در این زبان به عنوان جمع حدقه به کار میرود؛ شکل دیگر جمع آن نیز «الأحداق» است.
به فارسی
برابرهای فارسی و روان این واژه شامل مردمکها، دیدهها، سیاهی چشم و چشمخانهها میشود که در متون نظم و نثر کاربرد دارند.
در قرآن
عین واژه «حدقات» یا مفرد آن در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ اما واژه «حدائق» (به معنی باغهای محصور) که از همین ریشه (حدق) است، ۳ بار در آیاتی نظیر آیه ۶۰ سوره نمل، آیه ۳۲ سوره نبأ و آیه ۳۰ سوره عبس آمده است.
جمعبندی و توضیح کامل حدقات
واژه «حدقات» یک اسم ذات عربی و جمع کلمه «حدقه» است که به طور دقیق به معنای مردمکها، دیدهها و کاسههای چشم اشاره دارد. ریشه لغوی این کلمه به معنای گرد چیزی را گرفتن و احاطه کردن است؛ چرا که پلکها و کاسه چشم، مردمک را در بر میگیرند. از همین ریشه، واژه حدیقه به معنای باغ محصور نیز مشتق شده است.
در ادبیات فارسی و متون عرفانی، حدقه و حدقات نمادی از بینایی شهودی، ژرفای نگاه و حقیقت دیدن به شمار میروند. همچنین در مقتلنویسی و ادبیات حماسی، تعابیری مانند خیره ماندن حدقات برای تصویر کردن هراس شدید یا لحظه جان دادن انسانها کاربرد دارد.