یعنی چه
مُعَقَّبات در اصل لغوی به معنای چیزهایی است که پیدرپی و یکی پس از دیگری میآیند. در اصطلاح دینی و قرآنی، به فرشتگانی مأمور و نگهبان گفته میشود که به صورت نوبتی (شب و روز) تغییر جای میدهند و انسان را از حوادث محافظت میکنند. همچنین به ذکرها و تسبیحاتی که بلافاصله و پشت سر هم بعد از نماز خوانده میشوند، معقبات نماز میگویند.
تفهیم تلفظ
این کلمه به صورت مُعَققَبات تلفظ میشود. تلفظ دقیق فونتیک آن [mo'aqqabāt] است که جمع مؤنث واژه «مُعَقّبَة» به شمار میرود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، در پاسخ به راهنمای «فرشتگان نگهبان» یا «پیاپیروندگان»، واژه ۶ حرفی «معقبات» به کار میرود.
به انگلیسی
در متون انگلیسی برای انتقال مفهوم معقبات بیشتر از تعبیر فرشتگان محافظ یا فرشتگانی که به طور متناوب دنبال هم میآیند استفاده میشود.
به عربی
واژه معقبات خود اصالتاً عربی است و در این زبان با واژگانی چون الحفظه یا ملائکه مراقب هممعنی است.
به فارسی
برگردان دقیق مفهومی این کلمه به فارسی «پیاپیروندگان» یا «فرشتگان پاسدار» است که به طور متناوب وظیفه مراقبت را بر عهده دارند.
در قرآن
این واژه یکبار در قرآن در آیه ۱۱ سوره رعد آمده است: «لَهُ مُعَقِّبَاتٌ مِّن بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ». طبق تفاسیر، این آیه به نظام مأموريت فرشتگان شب و روز اشاره دارد که جابجا میشوند تا انسان را از حوادث ناخواسته تا زمان مرگ حتمیاش سپر بلا باشند.
جمعبندی و توضیح کامل معقبات
واژه مُعَقَّبات یک کلمه اصیل و وامگرفته از زبان عربی است که ریشه در مفهوم «عقب» به معنای پشت سر و پیدرپی آمدن دارد. کاربرد اصلی و شهرت این واژه به علت استفاده از آن در آیه ۱۱ سوره رعد است که به فرشتگان مأمور الهی اشاره میکند. این فرشتگان به صورت نوبتی و پیاپی جای خود را با یکدیگر عوض میکنند تا در طول شب و روز از انسان محافظت نمایند.
علاوه بر جنبه فرشتگان نگهبان، در فرهنگ اسلامی و فقهی به ذکرهایی مانند تسبیحات حضرت زهرا (س) که بلافاصله و بدون فاصله پس از سلام نماز خوانده میشوند نیز معقبات یا تعقیبات نماز میگویند. در ادبیات عرفانی نیز این کلمه نمادی از نظم جاری در آفرینش و مراقبت همیشگی خداوند بر بندگانش تلقی میشود.