یعنی چه
این واژه به بازه زمانی آغاز روز، یعنی از اول صبح تا طلوع آفتاب (بهویژه میان نماز فجر و طلوع خورشید) اشاره دارد و مجازاً به معنای آغاز و بیداری است.
تلفظ
تلفظ این کلمه در زبان عربی «بِالْغَداة» است که در فارسی به صورت «بِالْغَداه» خوانده میشود و از ترکیب حرف جر «بـ» و اسم «الغداة» ساخته شده است.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان معادل عربی برای نشانههایی همچون «بامدادان»، «پگاه» یا «اول روز» به کار میرود.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی این واژه به مفاهیم سپیدهدم و ساعات اولیه روز اشاره دارند.
به عربی
این واژه خود ریشه اصیل عربی دارد و از ریشه ثلاثی «غ د و» مشتق شده است.
به فارسی
برگردان دقیق و روان این واژه به زبان فارسی شامل کلماتی چون بامدادان، پگاه، صبحدم و شبامداد (در مقابل عصر) میشود.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و متون کهن، این کلمه نمادی از هوشیاری، شروعی تازه، تقوا و راز و نیازهای سحرگاهی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل بالغداه
واژه «بالغداه» (یا بالغداة) ترکیبی عربی از حرف جر «بـ» و اسم معرفه «الغداة» است که به معنای هنگام بامداد، سپیدهدم و آغاز روز است. این واژه از طریق متون دینی و قرآنی وارد ادبیات فارسی شده و در شاهکارهای متون کهن به عنوان مظهر مداومت در ذکر و بیداری سحرگاهی به کار رفته است.
این کلمه دقیقاً دو بار در قرآن کریم (سورههای انعام و کهف) در کنار واژه «العشی» (به معنی شامگاه) ذکر شده است. این تقابلِ بامداد و شامگاه در حقیقت کنایه از تداوم، همیشگی بودن و اخلاص در نیایش و بندگی پروردگار است.
از نظر ریشهشناسی، این کلمه با واژههایی چون غدو، غدوه و حتی واژه «فردا» در زبان فارسی ارتباط معنایی و ساختاری دارد. شناخت این واژه به درک بهتر تعابیر کنایی در شعر و نثر کلاسیک فارسی کمک شایانی میکند.