معنی
عهدهدار یک صفت مرکب در زبان فارسی است و به فردی مأمور، مسئول یا متعهد ملقب میشود که وظیفه، کار یا سرپرستی امری به او واگذار شده و او انجام آن را پذیرفته و متقبل شده است.
یعنی چه
این واژه از ترکیب «عهده» (به معنی ضمانت و مسئولیت) و «دار» (از مصدر داشتن) ساخته شده است. در اصطلاح یعنی کسی که بار مسئولیت یا کاری بر دوش اوست و باید در برابر آن پاسخگو باشد.
مترادف
واژگانی چون مسئول، متولی و متعهد نزدیکترین جایگزینها برای این کلمه در جملات مختلف هستند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت عُهْ دِ دار (oh-de-dār) است که از دو بخش عُهده (با ضمه ع و سکون ه) و دار تشکیل میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به پرسشهایی نظیر «مسئول یا سرپرست» واژه ۷ حرفی «عهده دار» یا معادلهای آن مانند مسئول و متولی کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به لحن متن و موقعیتِ کاری یا قانونی، معادلهای متفاوتی در انگلیسی برای رساندن مفهوم عهدهداری استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل عهده دار
واژه «عهدهدار» تعبیری ریشهدار برای بیان پذیرش مسئولیت و تعهد در قبال یک وظیفه، سازمان یا فرد است. این کلمه از ترکیب واژه عربی «عهده» (به معنی پیمان و مسئولیت) و بن مضارع فارسی «دار» شکل گرفته است و نشاندهنده تعاملی ساختاری میان دو زبان برای خلق یک مفهوم کاربردی است.
در فرهنگ عامه و مفاهیم نمادین، عهدهداری اغلب با نمادهایی چون «کلید» به نشانه تولیت، «ترازو» به نشانه پاسخگویی و اجرای عدالت در وظیفه، یا تصویر پدرانه به عنوان مظهر پذیرش بار حمایت و مسئولیت شناخته میشود. اگرچه خود این ترکیب فارسی در قرآن نیست، ریشه آن «عهد» به وفور و با تاکید بر وفای به مسئولیتها ذکر شده است.
به طور کلی، این کلمه در ادبیات اداری، حقوقی و روزمره کاربرد بالایی دارد و به هر کسی که زمام امور کاری را به دست میگیرد و در قبال سرانجام آن پاسخگوست، اطلاق میشود.