معنی
مشفق در زبان فارسی به کسی گفته میشود که نسبت به دیگران مهربانی، شفقت و دلسوزی ویژهای دارد. این واژه توصیفکننده فردی است که خیر و صلاح دیگران را میخواهد و مراقب آنهاست.
یعنی چه
این کلمه در اصل ریشه خود به معنای کسی است که توجه و رقت قلبش با نوعی ترس و دلواپسیِ مثبت همراه است؛ یعنی از سر دوست داشتن زیاد، مدام نگران و مراقب احوال طرف مقابل است.
مترادف
واژههای فوق همگی در معنای محبت داشتن، دلسوزی کردن و خیرخواهی برای دیگران با مشفق همپوشانی دارند.
متضاد
این کلمات نشاندهنده نبودِ عاطفه، دلسوزی یا خیرخواهی در رفتار و گفتار نسبت به دیگران هستند.
هم خانواده
این واژهها همگی از ریشه عربی «شفق» گرفته شدهاند و مفاهیمی چون دلسوزی، مهربانی یا سرخی افق را در خود دارند.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای متقاطع، واژه مشفق معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «مهربان و دلسوز» یا «خیرخواه» کاربرد دارد و دقیقاً از ۴ حرف تشکیل شده است.
به انگلیسی
این واژهها بهترین معادلها در زبان انگلیسی برای انتقال مفهوم دلسوزی همراه با توجه و مرابت هستند.
جمعبندی و توضیح کامل مشفق
واژه «مشفق» یک اسم فاعل عربی از ریشه «شفق» است که وارد زبان فارسی شده است. در فرهنگ و ادبیات امروز ما، این کلمه عمدتاً به معنای انسانِ خیرخواه، ناصح، دلسوز و مهربانی است که تمام تلاشش را برای خیر رساندن به دیگران به کار میبندد. مظهر معنوی و عینی این واژه در جامعه معمولاً پدر، مادر یا استادی دلسوز است.
نکته جالب و عمیق درباره این کلمه در ریشه اصلی و کاربرد قرآنی آن نهفته است. در متون قرآنی، مشفقون یا مشفقین بیشتر به معنای افرادی است که نوعی «ترس آمیخته با احترام و مسئولیت» دارند؛ مانند کسانی که از روز قیامت یا عاقبت اعمال خود بیمناک و نگرانند. بنابراین، مشفق تنها یک مهربانِ ساده نیست، بلکه کسی است که محبتش با نوعی دلواپسیِ هوشمندانه و مسئولیتپذیری برای فرد محبوب همراه است.