یعنی چه
بابون زیتونی (با نام علمی Papio anubis) یکی از بزرگترین و سازگارترین گونههای میمون روی زمینزی است که در بیش از ۲۵ کشور آفریقایی زندگی میکند. نام این جانور از رنگ خز و موهای بدنش گرفته شده که از دور به رنگ سبز-خاکستری یا همان زیتونی دیده میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب وصفی به صورت [bābūn-e zeytūnī] است. واژهٔ بابون با ضمه روی حرف ب دوم و زیتونی با فتح روی حرف ز و سکون روی حرف ی قرائت میشود.
در جدول
در طراحهای جداول متقاطع، اگر به دنبال یک میمون بزرگ جثه آفریقایی یا انتر ۱۱ حرفی باشید، پاسخ دقیق آن «بابون زیتونی» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی رایجترین نام برای این جانور Olive baboon است، اما به دلیل پوزهٔ سگمانندش که یادآور خدای باستان مصر است، Anubis baboon نیز نامیده میشود.
به عربی
در متون و مستندهای عربی، برای اشاره به این پستاندار عموماً از اصطلاحات «بابون الزيتوني» یا «رباح زيتوني» استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی این جاندار را با نامهای ترکیبی دیگری نظیر «بوزینه زیتونی» یا «انتر زیتونی» نیز میشناسند که به ویژگیهای ظاهری و راستهٔ این حیوان اشاره دارد.
نماد چیست
این حیوان در فرهنگ و اساطیر مصر باستان جایگاه ویژهای داشت و نماد «تحوت»، خدای دانش، خرد، جادو و نویسندگی به شمار میرفت. همچنین به دلیل شکل خاص پوزه بلندش، مصریان را به یاد شغال نمادین خدای «آنوبیس» میانداخت که نام علمی آن نیز از همینجا نشأت گرفته است.
جمعبندی و توضیح کامل بابون زیتونی
بابون زیتونی یکی از برجستهترین و قویترین گونههای خانواده میمونهای جهان قدیم است که به دلیل پوشش موی خاص خود به رنگ سبز-خاکستری، به این نام شهرت یافته است. این جانور به صورت گلهای زندگی میکند و ساختار اجتماعی بسیار پیچیدهای دارد و زیستگاه اصلی آن مناطق وسیعی از قاره آفریقا است.
از نظر ریشهشناسی، نام این حیوان یک ترکیب وصفی است که واژه نخست آن یعنی بابون از زبانهای اروپایی وارد شده و بخش دوم آن ریشه در زبانهای سامی دارد. این موجود در تاریخ و اساطیر مصر باستان نیز به عنوان مظهر و نماد خدای خرد و کتابت (تحوت) محترم شمرده میشده است.