یعنی چه
واژه «حیلهگرانه» صفت نسبی یا قید کیفیت است و به رفتار، گفتار یا اقدامی اشاره دارد که با مکر، نیرنگ، فریب و ترفند همراه باشد تا حقیقت پنهان بماند یا فردی به نفع خود دیگری را گمراه کند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «حِیْلِگَرانِ» است که در زبان فارسی به عنوان قید یا صفت برای کارهای فریبکارانه به کار میرود.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، برای راهنمای «حیلهگرانه» میتوان از هممعنیهای ۹ حرفی آن یا واژههایی چون مکارانه، مزورانه و شیادانه استفاده کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافت متن، قیدهای فوق دقیقاً معنای انجام دادن کاری از روی مکر و به صورت حیلهگرانه را میرسانند.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن این مفهوم قیدی، از ترکیب حرف جر و اسم یا تنوین نصب به صورت مفعول مطلق یا قید حالت استفاده میشود.
نماد چیست
در ادبیات جهان و فرهنگ عامه ایرانی، «روباه» نماد اصلی و بارز رفتار حیلهگرانه و تزویر است. در مرتبه بعدی و برخی فرهنگهای دیگر، «مار» نیز نماد مکر و دوزوکلک شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل حیله گرانه
واژه «حیلهگرانه» یک ترکیب فارسی-عربی است که از ریشه عربی «حیلة» به معنای چاره و ترفند، همراه با پسوندهای فارسی ساخته شده است. این واژه در زبان فارسی امروزی بار معنایی منفی دارد و نشاندهنده کارهایی است که با هدف فریب دادن دیگران و به صورت پنهانی یا مکارانه انجام میشوند.
جالب اینجاست که ریشه این کلمه (حیله) در قرآن کریم در سوره نساء به معنی مثبت و اولیه خود یعنی «چاره و توانایی» به کار رفته است، اما برای اشاره به مفهوم منفی حیلهگری در آیات قرآنی، بیشتر از واژگان «کید» و «مکر» استفاده شده است. در ادبیات داستانی و فابلها نیز روباه همیشه مظهر این صفت بوده است.