یعنی چه
واژهٔ «متعمداً» یک قید تنوینی است و به حالتی اشاره دارد که فردی کاری را با آگاهی کامل، قصد قبلی و ارادهٔ خود انجام میدهد، بهطوری که خطایی در کار نبوده و عواقب آن را میدانسته است. این کلمه در متون کلاسیک، حقوقی و فقهی کاربرد زیادی دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت مُتَعَمِّدَنْ (mota'ammedan) است که در آن حرف «م» دوم دارای تشدید و کسره بوده و تنوین نصب در انتهای آن صدای «ن» میدهد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به راهنمای «از روی عمد» یا «آگاهانه» در ساختار ۶ حرفی، واژهٔ «متعمدا» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهومِ از روی قصد و نیت قبلی، از واژگان و عبارات فوق استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و در زبان مبدأ نیز به همین صورت یا به شکل عبارات هممعنی بالا به کار میرود.
به فارسی
معادلهای فصیح و روان فارسی این واژه شامل عباراتی چون «بهعمد»، «از روی نیت»، «آگاهانه» و «دیده و دانسته» است که نشاندهنده اراده کامل انجامدهنده کار است.
در قرآن
این واژه با همین ساختار فقهی و حقوقی در قرآن کریم ذکر شده است. بارزترین نمونه آن در آیه ۹۳ سوره نساء است که درباره قتل عمدی یک انسان باایمان و مجازات سخت آن صحبت میکند.
جمعبندی و توضیح کامل متعمدا
واژه «متعمداً» یک تنوینقید عربی و اصیل است که از ریشه ثلاثی مجرد «ع م د» گرفته شده و به طور گسترده وارد ادبیات فارسی، متون فقهی و اصطلاحات حقوقی شده است. کاربرد این واژه در هر متنی، نشاندهنده وجود اراده، قصد قبلی و آگاهی کامل فاعل در انجام یک فعل است، به طوری که هرگونه احتمال سهو، اشتباه یا غفلت را رد میکند.
استفاده از تنوین برای این کلمه کاملاً درست و فصیح است چرا که ریشه عربی دارد. در مباحث قضایی و کیفری، این واژه مرز میان جرم عمدی و غیرعمدی را مشخص میسازد و بار حقوقی سنگینی به همراه دارد.