یعنی چه
این اصطلاح در فرهنگ عامیانه به معنای دوستی بسیار صمیمی، وفادار، یکرنگ و بیکلک است. واژه «ششدانگ» در این ترکیب استعاره از کامل بودن، بینقص بودن و صددرصدی بودنِ رفاقت دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «رَفِیقِ شَشْدانْگْ» است که در گویش و محاوره عامیانه امروز تغییر یافته و بیشتر به صورت دگرگونشدهٔ «رفیق شیش» شنیده میشود.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ دقیق کنایه از دوست صمیمی و تمامعیار، خودِ عبارت «رفیق شش دانگ» است که دقیقاً از ۱۰ حرف تشکیل میشود.
به انگلیسی
اصطلاح انگلیسی Ride or die بهترین معادل برای رفیقی است که در تمام سختیها پابهپای فرد میماند. همچنین عبارات Best friend و Bosom buddy نیز برای این مفهوم به کار میروند.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به رفیق ششدانگ و دوستی که محبتش خالصانه و بیریا است، از تعابیر «صَدِیقٌ حَمِیمٌ» یا «صَدِیقُ العُمر» استفاده میشود.
نماد چیست
این عبارت کنایی نماد فیزیکی، باستانی یا اساطیری ثبتشدهای در تاریخ ندارد؛ اما در فرهنگ تصویری امروز، با نشانههایی مانند دو دست گرهخورده در هم (Fist bump) یا دو قلب متصل به یکدیگر به تصویر کشیده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل رفیق شش دانگ
اصطلاح عامیانه و صمیمانه «رفیق ششدانگ» ریشه در نظام قدیمی ثبت اسناد و تقسیم املاک و زمین در ایران دارد. از گذشته تا به امروز، مالکیت کامل و صددرصدی یک ملک را به ۶ قسمت مساوی تقسیم میکنند که هر قسمت را یک «دانگ» مینامند. وقتی کسی مالک ششدانگ ملکی باشد، یعنی تمام آن ملک بدون هیچ شریک دیگری به او تعلق دارد. این مفهومِ مالکیتِ کامل و بیشریک بعدها به ادبیات عامیانه راه یافت تا نشاندهنده رفیقی باشد که تمام و کمال و بدون نقص در خدمت دوستی است.
این عبارت در طول زمان و در زبان محاوره نسلهای جدیدتر دچار تغییرات زبانی شده و به صورت خلاصه و اصطلاحی «رفیق شیش» درآمده است. مفاهیمی چون وفاداری بیقیدوشرط، یکرنگی، همراهی در سختیها و بیکلک بودن در ذات این واژه نهفته است که معادلهای جذابی در زبانهای دیگر مانند انگلیسی (Ride or die) و ترکی (Kanka) دارد.
اگرچه خود این ترکیب به شکل فعلی در متون کهن یا متن قرآن کریم وجود ندارد، اما مفهوم اخلاقی آن یعنی داشتن دوست صمیمی و وفادار همواره در فرهنگ ایرانی و اسلامی ستایش شده است؛ به طوری که در قرآن کریم از چنین رفیق مخلص و گرمی با واژه «حَمِیم» یاد شده است.