معنی
«عنبر نسیم» یک ترکیب ادبی و وصفی در زبان فارسی است که به صورت تحتاللفظی به معنای «نسیمی که بوی عنبر میدهد» یا «باد ملایمی که با عطر عنبر آمیخته شده» به کار میرود. در ادبیات فارسی، این تعبیر برای توصیف هوا و باد بسیار لطیف، پاک و خوشبو استفاده میشود و کنایه از فضایی بهشتی و دلپذیر است.
یعنی چه
این اصطلاح در متون شاعرانه زمانی به کار میرود که شاعر بخواهد از پاکیزگی، عطرآگین بودن و طراوت فوقالعادهٔ یک سرزمین یا یک فضا تمجید کند؛ به این معنا که حتی وزش باد و نسیم آنجا نیز بوی خوش عطر گرانقیمت عنبر را با خود به همراه دارد.
مترادف
واژهها و ترکیباتی که مفهوم وزش باد خوشبو و عطرآگین را میرسانند، به عنوان هممعنی این اصطلاح شناخته میشوند.
متضاد
کلماتی که به بادهای داغ، آزاردهنده یا هوای ناخوشایند و بدبو اشاره دارند، در نقطهٔ مقابل این ترکیب ادبی قرار میگیرند.
هم خانواده
واژگان همخانواده و مرتبط با دو جزء سازندهٔ این ترکیب یعنی «عنبر» و «نسیم» شامل مشتقات عربی و ترکیبهای فارسی آنها میشود.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای متقاطع، برای راهنماییهایی نظیر «دارای نسیم خوشبو» یا «باد ملایمِ معطر»، کلمهٔ ۸ حرفی «عنبر نسیم» به عنوان پاسخ دقیق کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای برگردان این ترکیب وصفی و شاعرانه به زبان انگلیسی، از عباراتی استفاده میشود که مفهوم وزش باد ملایم همراه با رایحه و عطر خوش را منتقل کنند.
جمعبندی و توضیح کامل عنبر نسیم
عبارت «عنبر نسیم» یک ترکیب وصفی و اصطلاح زیبای ادبی در زبان فارسی است که از ترکیب دو واژه با ریشهٔ عربی «عنبر» (مادهای بسیار قیمتی و خوشبو) و «نسیم» (باد ملایم و خنک) پدید آمده است. این اصطلاح اگرچه به عنوان یک واژهٔ مستقل در لغتنامههای کهن پایه ثبت نشده، اما به عنوان یک صفت مرکبِ ساختاریافته، جایگاه ویژهای در شعر کلاسیک و معاصر فارسی دارد.
مشهورترین کاربرد این واژه در ادبیات معاصر، در شعر معروف ملکالشعرای بهار دیده میشود که در ستایش وطن میسراید: «خوشا مرز ایرانِ عنبرنسیم / که خاکش گرامیتر از زر و سیم». در این بیت و دیگر متون ادبی، عنبر نسیم نمادی از طراوت، لطافت، پاکیزگی هوا و بهشتگونه بودن یک سرزمین یا اقلیم است و نشاندهندهٔ طبیعتی است که حتی باد ملایم آن هم عطرآگین و دلپذیر است.
این اصطلاح در متون دینی یا قرآن کریم به کار نرفته است و یک تعبیر کاملاً ادبی و شاعرانه به شمار میرود. در بازیهای فکری و جدول کلمات نیز این عبارت به عنوان یک پاسخ ۸ حرفی برای راهنماییهایی با مضمون «باد معطر» یا «دارای نسیم خوشبو» مورد استفاده قرار میگیرد.