یعنی چه
فرزند خرد یک ترکیب وصفی در زبان فارسی است که به فرزند کمسنوسال، کودک یا طفلی که هنوز به سن بلوغ و رشد کامل نرسیده است، تکلم میشود. این واژه از دو بخش «فرزند» (ریشه پهلوی frazand) و «خرد» (ریشه پهلوی xwurd به معنی کوچک) تشکیل شده و به طور عام به بچههای کوچک، صغیر و نوباوه اشاره دارد.
تلفظ
این ترکیب به صورت «فَرزَندِ خُرد» با فتحه روی فاء و زاء در کلمه اول، و ضمه روی خاء در کلمه دوم تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این راهنما دقیقاً واژه «فرزند خرد» است که از ۸ حرف تشکیل شده است. واژههای مترادفی چون طفل یا کودک نیز ممکن است به عنوان پاسخهای جایگزین مد نظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به سن دقیق فرزند، از واژههای متنوعی مانند Young child برای کودک کمسن، Infant برای نوزاد، Toddler برای کودک نوپا و Minor برای افراد زیر سن قانونی استفاده میشود.
در قرآن
عین ترکیب فارسی «فرزند خرد» در متن قرآن کریم وجود ندارد، اما مفهوم آن در قالب واژههای عربی گوناگونی تجلی یافته است؛ از جمله واژه «طِفل» در آیه ۵ سوره حج و عبارت «ذُرِّيَّةً ضِعَافًا» در آیه ۹ سوره نساء که به فرزندان ناتوان و خردسال اشاره دارد.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و ادبیات فارسی، فرزند خرد نماد بارز معصومیت، بیگناهی و نیاز به مراقبت و آسیبپذیری است. نمونه مشهور ادبی آن در شعر پروین اعتصامی درباره نوزادی حضرت موسی دیده میشود: «گفت کای فرزند خرد بیگناه / آخر افتادت ز حکمت در صلاح».
جمعبندی و توضیح کامل فرزند خرد
ترکیب وصفی «فرزند خرد» از اتصال دو واژه کهن و اصیل فارسی تشکیل شده است که ریشه در زبان پهلوی دارند. این واژه در لغتنامههای معتبری چون دهخدا، معین و عمید به معنای طفل، کودک کمسنوسال و نوباوه پیش از رسیدن به سن رشد و بلوغ تعبیر میشود و مترادفهایی همچون صغیر و بچه دارد.
اگرچه این ترکیب به شکل فارسی خود در متون دینی نظیر قرآن کریم به کار نرفته، اما مفاهیم همارز آن با واژگانی چون طفل و ولدِ صغیر بیان شدهاند. در فرهنگ و ادبیات فارسی، این واژه همواره تداعیکننده مفاهیمی چون پاکی، نیاز به حمایت و بیگناهی است.
در کاربردهای سرگرمی و حل جدول نیز، این ترکیب یک عبارت ۸ حرفی به شمار میرود که حلکنندگان جدول میتوانند با توجه به تعداد خانهها و واژگان هممعنی، به راحتی به آن دست یابند.