یعنی چه
نورادرنالین یک ماده شیمیایی حیاتی در بدن است که هم به عنوان پیامرسان عصبی در سیستم عصبی سمپاتیک و هم به عنوان هورمون استرس از غدد فوق کلیوی ترشح میشود. این ماده با بالا بردن هشیاری، افزایش ضربان قلب و تنظیم فشار خون، بدن را برای واکنشهای سریع در موقعیتهای خطرناک یا هیجانانگیز (پاسخ جنگ یا گریز) آماده میکند.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت «نُورْآدْرِنالین» یا «نورادرنالین» تلفظ میشود که از اصطلاح علمی و بینالمللی آن الگوبرداری شده است.
در جدول
در جدولهای شرح در متن و کلمات متقاطع، پاسخ این پرسش کلمه ۱۱ حرفی «نورادرنالین» یا معادل دیگر آن «نوراپینفرین» است.
به انگلیسی
در متون علمی و بینالمللی، این ماده با دو نام Noradrenaline و Norepinephrine شناخته میشود که هر دو به یک ساختار شیمیایی اشاره دارند.
به فارسی
از آنجا که نورادرنالین یک واژه تخصصی و مدرن در علم پزشکی و زیستشناسی است، معادل اصیل یا همخانواده دیرینی در زبان فارسی ندارد و بخشهای ریشهشناسی فارسی برای آن کاربرد ندارند. اصطلاح فنی آن بر اساس ریشه لاتین به معنای مادهای است که ساختاری مشابه آدرنالین دارد اما فاقد گروه متیل است و از غده کنار کلیه ترشح میشود.
در قرآن
این کلمه یک اصطلاح علمی، نوین و تخصصی زیستشناسی متعلق به قرن بیستم است؛ بنابراین در متن کتاب مقدس قرآن یا متون کلاسیک عربی وجود ندارد و سابقه تاریخی در این منابع ندارد.
نماد چیست
در کتابهای پزشکی، داروسازی و برگههای آزمایشگاهی، این هورمون را به اختصار با نمادهای علمی NA یا NE نمایش میدهند. همچنین فرمول شیمیایی دقیق این ترکیب در علم شیمی C8H11NO3 است.
معنی انگلیسی/خارجی
این واژه از سه بخش لاتین تشکیل شده است: پیشوند Nor (نشاندهنده ساختار شیمیایی دِمتیله یا بدون متیل)، Ad (به معنی کنار یا نزدیک) و Ren (به معنی کلیه). در نتیجه، معنای تحتاللفظی خارجی آن ترکیبی شیمیایی است که در مجاورت کلیه (غده فوق کلیوی) ساخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل نورادرنالین
نورادرنالین یا نوراپینفرین یکی از کلیدیترین ترکیبات شیمیایی در بدن انسان است که نقش پررنگی در بقا و پاسخهای فیزیولوژیک به محرکهای محیطی دارد. این ماده هنگامی که فرد با یک موقعیت استرسزا، ترسناک یا هیجانانگیز روبهرو میشود، به سرعت وارد جریان خون و سیستم عصبی شده و کارکرد اندامها را برای دفاع یا فرار تنظیم میکند.
از نظر عملکردی، این ماده هشیاری مغز را به شدت افزایش داده، مردمک چشمها را گشاد میکند و جریان خون را از اندامهای غیرضروری به سمت عضلات حیاتی هدایت مینماید. در سیستم فیزیولوژی بدن، عملکرد نورادرنالین در تضاد با مواد آرامشبخشی مانند استیلکولین (سیستم پاراسمپاتیک) قرار دارد که بدن را به حالت سکون و استراحت بازمیگردانند.
از آنجا که این اصطلاح کاملاً علمی و نوین است، در لغتنامههای سنتی یا متون مذهبی قدیمی مانند قرآن اثری از آن دیده نمیشود و امروزه در جداول کلمات متقاطع و متون پزشکی به عنوان یک کلمه ۱۱ حرفی با کاربرد دارویی و زیستی شناخته میشود.