یعنی چه
سنگ گرانبها به سنگهای نادری اطلاق میشود که به دلیل زیبایی، سختی بالا و کمیاب بودن، ارزش اقتصادی فراوانی دارند. نمونههای بارز آن شامل الماس، یاقوت و زمرد است که در ساخت زیورآلات و جواهرات به کار میروند.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب وصفی به صورت «سَنگِ گِرانبَها» است که در زبان فارسی به عنوان یک نام مرکب برای اشاره به گوهرهای قیمتی استفاده میشود.
در جدول
در بازیهای جدول کلمات متقاطع، اگر با پرسش سنگ گرانبها مواجه شدید، پاسخ دقیق و ده حرفی آن خودِ «سنگ گرانبها» است. با این حال بسته به تعداد حروف، واژههایی چون گوهر، جواهر یا در نیز میتوانند به عنوان کلمات جایگزین استفاده شوند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مفهوم علمی، تجاری و گوهرشناسی از اصطلاحات Precious stone یا Gemstone استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی به سنگهای قیمتی و گرانبها «حجر کریم» میگویند که شکل جمع آن به صورت «أحجار کریمة» در متون مختلف علمی و ادبی به کار میرود.
نماد چیست
سنگهای گرانبها در طول تاریخ همواره نمادی از قدرت، ثروت، اصالت و جاودانگی بودهاند. علاوه بر این، در فرهنگ سنتی و اسلامی، هر سنگ نماد خاصی دارد؛ مثلاً عقیق نماد حرز و دفع بلا، یاقوت نماد عظمت و فقرزدایی، و زمرد نماد پاکی و آرامش است.
جمعبندی و توضیح کامل سنگ گرانبها
سنگ گرانبها ترکیبی وصفی در زبان فارسی است که به گوهرهایی کمیاب، درخشان و با سختی بالا نظیر الماس، یاقوت و زمرد اشاره دارد. این سنگها به دلیل زیبایی خیرهکننده و ماندگاری بالا، از گذشته تاکنون جایگاه ویژهای در صنعت جواهرسازی و اقتصاد جهانی داشتهاند. ریشه این واژه کاملاً فارسی بوده و از پیوند دو کلمه «سنگ» (با ریشه پهلوی) و «گرانبها» شکل گرفته است.
اگرچه اصطلاح دقیق «سنگ گرانبها» در متن قرآن کریم نیامده، اما مصادیق بارز آن مانند یاقوت، مرجان و لؤلؤ (مروارید) در آیاتی همچون سوره الرحمن و واقعه برای توصیف زیباییهای بهشتی و نعمتهای الهی ذکر شدهاند. این امر نشاندهنده ارزش بالای این گوهرها در دیدگاه دینی و فرهنگی است.
در فرهنگها و ملل مختلف، هر یک از این سنگها فراتر از ارزش مادی، حامل پیامهای نمادین خاصی هستند. عقیق، یاقوت و زمرد هر کدام به ترتیب با مفاهیمی چون دفع بلا، عزت و آرامش پیوند خوردهاند و به همین دلیل در باورهای سنتی و معنوی مردم نیز جایگاه مستحکمی دارند.