یعنی چه
استطعام یک مصدر عربی از باب استفعال است که در زبان فارسی نیز به کار میرود. این کلمه به معنای خواهش کردن برای غذا، طلبِ قوت و روزی، یا درخواست از کسی برای اطعام و پذیرایی است. در متون کهن و فقهی، این واژه بیشتر به موقعیتی اشاره دارد که مسافر یا نیازمندی از اهل یک دیار تقاضای خوراک یا پناه و ضیافت میکند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «اِستِطعام» [es-tet-ām] است که در آن حرف «ط» ساکن و حرف «ع» نیز ساکن و با مخرج عربی خود تلفظ میشود، هرچند در گویش فارسی اصوات مانند همخوانهای همنام خود ادا میشوند.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی که به عنوان راهنما برای این واژه میآیند معمولاً «طلب غذا»، «خورش خواستن» یا «مهماننوازی خواستن» هستند. پاسخ دقیق و اصلی این طراحان یک کلمهٔ ۷ حرفی یعنی خود «استطعام» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به سیاق متن، عبارات فوق دقیقترین معادلهای مفهومی برای عملِ طلبِ طعام و ضیافت هستند.
به عربی
از آنجا که ریشه کلمه عربی است، در لغتنامههای عربی به عربی آن را به «سؤال الطعام» یا همان طلب و درخواست خوراک و پذیرایی معنا کردهاند.
به فارسی
نزدیکترین و دقیقترین برگردانها و معادلهای پارسی اصیل برای این واژه، کلماتی مانند «غذاخواهی»، «خورشخواستی» و «طلبِ روزی و قوت» هستند که مفهوم تمنای خوراک را میرسانند.
نماد چیست
واژه استطعام یک اصطلاح لغوی، فقهی و قرآنی است؛ به همین دلیل، برخلاف برخی واژگان طبیعی یا کهن، مظهر یا نماد مکتوب و شناختهشدهای در فرهنگ عامه، نمادگراییهای مدرن یا اساطیر به شمار نمیرود.
جمعبندی و توضیح کامل استطعام
واژه «استطعام» یک مصدر عربی از ریشه «ط ع م» است که به باب استفعال رفته و معنای طلب، درخواست و خواهش برای به دست آوردن غذا یا بهرهمندی از مهماننوازی را افاده میکند. این واژه در زبان فارسی عمدتاً در متون کلاسیک، دینی، فقهی و لغتنامههای کهن کاربرد دارد و نقطه مقابل آن «اطعام» به معنی غذا دادن و خورانیدن است.
شهرت و استناد اصلی این واژه در فرهنگ اسلامی به آیه ۷۷ سوره مبارکه کهف بازمیگردد؛ جایی که در جریان سفر حضرت موسی (ع) و خضر (ع)، آنها به شهری میرسند و از اهل آنجا درخواست غذا و ضیافت میکنند (استطعما أهلها)، اما اهالی آن شهر از پذیرایی و مهماننوازی خودداری میورزند. این کاربرد قرآنی، وجهه حقوقی و اخلاقی خاصی نیز به مفهوم حق مسافر و آداب ضیافت در فقه بخشیده است.