یعنی چه
القلت واژهای عربی است که به زبان و ادبیات کهن فارسی وارد شده و دو معنای اصلی دارد؛ نخست به معنی هلاک، دمار و افتادن در مهلکه و خطر مرگ، و دوم به معنی شکاف یا گودالی کمعمق در میان سنگها که آب باران در آن جمع میشود.
تلفظ
این کلمه با الف و لام تعریف به صورت «اَلْقَلَت» و بدون آن به صورت «قَلَت» (تلفظ: qa-lat) خوانده میشود که هر دو حرف قاف و لام در آن مفتوح هستند.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، واژه القلت دقیقاً ۵ حرف دارد و به عنوان معادل کلماتی چون هلاک، نابودی یا گودال سنگی کاربرد دارد.
به عربی
در زبان عربی این واژه از ریشه ثلاثی مجرد (قلت) گرفته شده و کلمات همخانواده آن مانند مَقلَتَة به معنی سرزمین بسیار خطرناک است.
به فارسی
در متون کهن فارسی و تفاسیر قدیمی، معادلهای دقیق این کلمه شامل هلاک، مهلکه، نابودی، دمار و نقره (به معنی گودال) آمده است. ترکیب «علی قلت» نیز به معنی «در معرض هلاکت» استفاده شده است.
در قرآن
خود واژه «القلت» در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ اما مفسران کهن در تفسیر آیات سوره فلق (مانند واژههای الفلق و غاسق) این کلمه را به معنی گودالهای هلاککننده در جهنم یا تاریکی شدید معنا کردهاند. همچنین در احادیث نبوی به معنای سختی، غربت و مهلکه به کار رفته است.
نماد چیست
در ادبیات سنتی و متون عرفانی، القلت به عنوان نمادی از قرار گرفتن در آستانه نابودی، بیپناهی انسان در برابر خطرات سهمگین و مرز باریک میان زندگی و مرگ شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل القلت
واژه «القلت» یک لغت اصیل عربی است که ریشه در مفهوم هلاک شدن و سقوط دارد. این کلمه با ورود به ادبیات و متون تفسیری کهن فارسی، دایره معنایی خود را حفظ کرده و به دو صورت متمایز تجلی یافته است؛ از یک سو به معنای انتزاعی هلاک، دمار و بدبختی اشاره دارد و از سوی دیگر به صورت مادی به گودالها و شکافهای سنگی کوچکی گفته میشود که آب باران را در خود نگه میدارند.
اگرچه این واژه در زبان فارسی امروز کمتر در گفتارهای روزمره شنیده میشود، اما حضور آن در متون کلاسیک، تفاسیر قرآن (ذیل سوره فلق) و احادیث نبوی، اهمیت ادبی و تاریخی آن را حفظ کرده است. این کلمه در ادبیات نمادی از بیپناهی، خطر ناگهانی و مهلکه است و در فرهنگ لغات و جدول کلمات متقاطع نیز به عنوان واژهای ۵ حرفی با مفهوم نابودی شناخته میشود.