یعنی چه
این عبارت یک جمله کوتاه، صمیمانه و گفتاری در زبان فارسی است که ساختار تفکیکشدهٔ آن به صورت «تلاشِ + ت + ستودنی + است» میباشد. زمانی به کار میرود که میخواهیم به فردی بگوییم زحمتی که کشیده، فارغ از نتیجهٔ نهایی، بسیار ارزشمند، محترم و شایستهٔ تحسین است. این اصطلاح برای افزایش انگیزه، تزریق انرژی مثبت و نشان دادن درک زحمات طرف مقابل استفاده میشود.
تلفظ
در گویش روان و عامیانهٔ فارسی به صورت /talāšot sotudanie/ تلفظ میشود که در آن ضمیر متصل «ت» به کلمهٔ تلاش چسبیده و شناسهٔ «است» به «ه» تغییر یافته است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به کنایهها یا جملات تقدیرآمیز دوازدهحرفی، خود عبارت «تلاشت ستودنیه» به کار میرود. همچنین واژههایی مانند «قابل ستایش»، «لایق تمجید» و «تحسینبرانگیز» از گزینههای مشابه هستند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهومِ تقدیرآمیز، از صفتهایی نظیر commendable (شایسته تقدیر)، praiseworthy (لایق ستایش) یا laudable استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی عبارت «جُهْدُکَ جَدِيرٌ بِالثَّنَاءِ» به معنی «تلاش تو شایستهٔ ستایش است» دقیقترین معادل فصیح است. همچنین عبارت «مشکور» برای تقدیر از سعی و عمل کاربرد فراوانی دارد.
به فارسی
معادل رسمی و کتابی این عبارت گفتاری، «تلاش تو ستودنی است» یا «کوشش تو شایستهٔ تحسین است» میشود. واژهٔ «ستودنی» از فعل پهلوی «ستوتن» (ستودن) ریشه گرفته و پسوند «ی» در انتهای آن «یای لیاقت» است؛ یعنی آنچه شایستگی مدح و تمجید را دارد.
جمعبندی و توضیح کامل تلاشت ستودنیه
عبارت «تلاشت ستودنیه» یکی از زیباترین و پرکاربردترین جملات عاطفی و انگیزشی در زبان گفتاری فارسی است. این عبارت با تفکیک ساختاری «تلاش + ت (تو) + ستودنی + است»، به مخاطب حس دیده شدن و ارزشمند بودن دستاوردهایش را منتقل میکند. ریشهٔ جزء اصلی آن یعنی «ستودن»، به زبان پهلوی و اوستایی بازمیگردد که همواره معنای مدح، تمجید و پاکی را با خود به همراه داشته است.
در روابط اجتماعی، کاری و عاطفی امروز، استفاده از این اصطلاح نقشی کلیدی در تقویت روحیه افراد ایفا میکند؛ چرا که به جای تمرکزِ صرف بر روی نتیجه، روی «مسیر و زحمت» فرد تمرکز دارد. از نظر مفاهیم والای انسانی و دینی نیز، این عبارت همسو با مفهوم آیه شریفه «وَكَانَ سَعْيُكُمْ مَشْكُورًا» است که ارزش نهادن به کوشش و سعی انسانها را ستایش میکند.