یعنی چه
ترکیب عطفی «قول و عهد» به معنای التزام عملی به یک قرار، وعده یا پیمان ناگسستنی است. این واژه در زبان عامه و ادبیات به وفور برای نشان دادن میزان وفاداری و صداقت افراد در روابط اجتماعی، کاری و عاطفی به کار میرود.
تلفظ
این ترکیب در زبان فارسی به صورت «قَول وُ عَهد» (qavl o ahd) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف میتواند خودِ «قول و عهد» (۷ حرف) یا واژههای مترادف آن مانند پیمان یا میثاق باشد.
به انگلیسی
بسته به میزان رسمی بودن قرار، میتوان از واژههای Promise برای قولهای دوستانه و Covenant یا Pledge برای عهدهای رسمی و استوار استفاده کرد.
به عربی
ریشه هر دو واژه عربی است و در زبان عربی نیز به همین صورت یا در قالب مفاهیمی چون میثاق و عقد به کار میرود.
به فارسی
معادلهای اصیل و جایگزین فارسی این واژه عبارتند از: پیمان، میثاق، قرارداد، وعده، شرط، قرار و سوگند. متضادهای آن نیز شامل عهدشکنی، پیمانشکنی، بدقولی و نقضِ عهد میشود. همخانوادههای قول (اقوال، قائل، مقال) و همخانوادههای عهد (عهود، معاهده، متعهد، تعهد) هستند.
در قرآن
واژه عهد و واژههای هممعنی قول بارها در قرآن کریم ذکر شدهاند؛ از جمله در آیه ۳۴ سوره اسراء آمده است: «...وَأَوْفُوا بِالْعَهْدِ ۖ إِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْئُولًا» (و به عهد خود وفا کنید، که از عهد در روز قیامت سؤال میشود). همچنین در آیه ۸ سوره مؤمنون، وفای به عهد از ویژگیهای بارز مؤمنان شمرده شده است.
جمعبندی و توضیح کامل قول و عهد
ترکیب «قول و عهد» یکی از مفاهیم اخلاقی و اجتماعی بنیادین در فرهنگ و ادبیات فارسی است که بر اهمیت وفاداری، صداقت و مسئولیتپذیری متقابل تأکید دارد. اگرچه ریشه هر دو کلمه به زبان عربی بازمیگردد، اما ترکیب عطفی آنها در فارسی به نمادی از اعتبار شخصی و حسن نیت تبدیل شده است.
در فرهنگهای مختلف، نمادهای عینی مانند «فشردن دستها» (Handshake) در قرارهای کاری و اجتماعی، یا «حلقه ازدواج» در پیوندهای عاطفی، تجلیگر این مفهوم هستند. نقض این تعهد در جامعه با تعابیری چون عهدشکنی و بدقولی شناخته میشود که بار منفی شدیدی به همراه دارد.
در متون دینی و بهویژه قرآن کریم نیز بر بر عهده گرفتن مسئولیت و پایبندی به آن تأکید فراوانی شده و آن را از نشانههای رستگاری و ایمان میدانند؛ چرا که حفظ روابط انسانی و اجتماعی سالم در گرو پایبندی همگانی به قول و عهدهای ناگفته و مکتوب است.