یعنی چه
واژه بالغمام یک ترکیب عربی (بِـ + الْـ + غَمام) است. غمام در لغت به ابری گفته میشود که آسمان را میپوشاند؛ بهویژه ابرهای سفید و نازک. از آنجا که ریشه این کلمه (غ-م-م) به معنی پوشاندن و پنهان کردن است، به این نوع ابر غمام میگویند زیرا نور خورشید یا آسمان را از دیدگان میپوشاند.
تلفظ
این کلمه در زبان عربی به صورت جار و مجرور تلفظ میشود که همزه وصل آن در هنگام چسبیدن به حرف جر «بـ» خوانده نمیشود و به صورت «بِلْغَمام» ادا میگردد.
در جدول
در سوالات جدولی، اگر مراجع به معنای قرآنی «همراه با ابر» یا شکافته شدن آسمان با ابر اشاره داشته باشند، پاسخ آن کلمه ۷ حرفی «بالغمام» است.
به انگلیسی
در ترجمه عبارات قرآنی، این ترکیب با استفاده از حروف اضافه به صورت همراهی یا سببیت توسط ابرها ترجمه میشود.
به عربی
این واژه از ریشه ثلاثی مجرد (غ-م-م) ساخته شده و ترکیب حرف جر «ب» و اسم معرفه «الغمام» است.
به فارسی
در ترجمه متون کهن و تفاسیر ادبی، این واژه را به صورت «به ابر» یا «همراه با ابرهای سپید» برگرداندهاند که نشاندهنده پوشش ابری آسمان است.
در قرآن
این واژه با همین رسمالخط در آیه «وَيَوْمَ تَشَقَّقُ السَّمَاءُ بِالْغَمَامِ وَنُزِّلَ الْمَلَائِكَةُ تَنْزِيلًا» به کار رفته است که به حادثه عظیم شکافته شدن آسمان همراه با ابرهای سپید در آستانه قیامت و نزول فرشتگان اشاره دارد.
جمعبندی و توضیح کامل بالغمام
واژه «بالغمام» ترکیبی عربی است که به واسطه کاربرد خاص و باابهت خود در قرآن کریم، به ادبیات و تفاسیر فارسی راه یافته است. ریشه اصلی این واژه به پوشاندن و حجاب اشاره دارد و کلماتی نظیر غم و غصه نیز به دلیل پوشانده شدن دل، با آن همریشه هستند. غمام به طور خاص به ابرهای سپید و بارانزا گفته میشود.
در فرهنگ و نمادشناسی اسلامی، کاربرد بالغمام در توصیف وقایع قیامت، نشاندهنده ابهت، عظمت الهی و حجابی میان عالم غیب و شهود است. این تصویرپردازی زیبا، حاکی از جلال خداوند در روز دادگاه عدل الهی است که در آن آسمان با ابرها شکافته میشود.
این کلمه در بازیهای فکری و جدول کلمات متقاطع نیز به عنوان یک واژه هفت حرفی با راهنمای «همراه با ابر در قرآن» یا «معنی آیه ۲۵ سوره فرقان» کاربرد دارد و شناخت ریشه آن به درک بهتر متون کهن کمک میکند.