معنی زفر چیست؟ مترادف و متضاد آن

معنی

واژه «زفر» دارای دو هویت مجزاست؛ در زبان فارسی کهن و متون ادبی به معنای دهان، فک و آرواره به کار می‌رفته است. در ریشه عربی، این واژه به معنی شدتِ برآوردن نفس، بازدم (بیرون دادن نفس با صدا) و ناله ناشی از اندوه یا سنگینی بار است. همچنین شکل «زُفَر» در عربی به معنای مرد شجاع یا رودخانه پرآب نیز آمده است.

یعنی چه

این کلمه در اشعار کهن فارسی (مانند شاهنامه فردوسی) به معنی باز کردن دهان یا حلقوم موجودات سهمگین مانند اژدها به کار رفته است. در کاربرد متأثر از عربی، اشاره به حالت اندوه شدید، حسرت و فریادی دارد که با فشار نفس همراه است.

مترادف

با توجه به ریشه فارسی، مترادف‌های آن اندام‌های دهان و فک هستند. با توجه به ریشه عربی، با کلماتی چون بازدم و زفیر قرابت دارد.

متضاد

برای معنای اندام‌های بدن (دهان و فک) متضاد مستقیمی وجود ندارد، اما در معنای بازدم و آه کشیدن، متضاد دقیق آن واژه «شهیق» به معنی دم و فرو بردن نفس است.

هم خانواده

هم‌خانواده‌های این واژه در زبان فارسی باستان شامل زفو و زفن هستند. در ریشه عربی، کلماتی مانند زفیر (که در قرآن نیز آمده) و مزفور با آن هم‌خانواده هستند.

ریشه

این واژه هویت دوگانه دارد: ۱) ریشه ایرانی باستان که در اوستا و فارسی میانه (پهلوی) به صورت Zafar به معنی دهان و گلو بوده است. ۲) ریشه عربی از مصدر «زَفْر» که به معنی تنفس شدید و حمل بار سنگین است.

جمله سازی

در جدول

در جدول‌های کلمات متقاطع، واژه «زفر» به عنوان راهنما معمولاً به معنای دهان، فک یا آه و ناله می‌آید که خود کلمه زفر یک پاسخ ۳ حرفی دقیق است.