یعنی چه
واژه حنتمه یک واژه کلاسیک و اصیل عربی است که دو معنای اصلی دارد؛ نخست به معنای پارهای از ابر سیاه و تاریک که نشانه بارندگی است و دوم به عنوان واحد مفرد (یک عدد) از سبو یا کوزههای سفالیِ سبز یا سیاهرنگی که در قدیم برای نگهداری مایعات استفاده میشده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این کلمه به صورت حَنْتَمَه (با فتح حاء و سکون نون و فتح تاء) میباشد.
در جدول
در حل جداول متقاطع، این کلمه معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهای «ابر سیاه» یا «کوزه سفالی» کاربرد دارد و طول آن ۵ حرف است.
به انگلیسی
بسته به زمینه متن، معادل انگلیسی آن برای مفهوم ابر، Black cloud و برای مفهوم ظرف سفالی، Clay amphora یا Dark jug میباشد.
به فارسی
برگردان و معادلهای مستقیم فارسی این واژه کلماتی نظیر ابر سیاه، ابر بارانزا، کوزه سفالی، و سبو هستند.
در قرآن
کلمه حنتمه در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ با این حال، شکل جمع آن (الحنتم) در احادیث فقهی و روایات صدر اسلام در مبحث ظروف ممنوعه برای نگهداری برخی مایعات ذکر شده است. همچنین از نظر تاریخی، حنتمه بنت هشام نام مادر عمر بن خطاب بوده است.
جمعبندی و توضیح کامل حنتمه
واژه «حنتمه» یک کلمه اصیل با ریشه عربی (از ماده ح-ن-ت-م) است که در متون کهن، ادبیات قدمایی و لغتنامههای معتبری چون دهخدا به دو معنی کاملاً متفاوت به کار رفته است. این واژه در وهله اول به معنای تکهای از ابر سیاه و متراکم در آسمان است که در شعر عرب نماد بخشندگی، باران تند و ابهت به شمار میرود. در مرتبه بعد، به معنای یک عدد سبو یا کوزه سفالی لعابدار (غالباً سبز یا سیاه) است.
این کلمه اگرچه در قرآن کریم ذکر نشده، اما به دلیل کاربرد کلمه همخانوادهاش (حنتم) در روایات تاریخی و فقهی اسلام و همچنین کاربرد آن به عنوان نامهای خاص تاریخی (مانند مادر خلیفه دوم)، در متون اسلامی و تاریخی جایگاه ویژهای دارد.
امروزه این واژه بیشتر در ادبیات کلاسیک و به ویژه در طراحی و حل جداول کلمات متقاطع به عنوان یک لغت غریب و پنجحرفی با راهنمای «ابر سیاه» یا «سبو» مورد توجه قرار میگیرد.