فحکمه یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل فحکمه

کلمه «فحکمه» در واقع یک واژه مستقل در زبان فارسی نیست، بلکه یک ترکیب اصیل و فصیح عربی (فـ + حکم + ه) است که راه خود را به متون کهن فقهی، فلسفی و حقوقی فارسی باز کرده است. این عبارت به معنای «پس حکم آن...» یا «بنابراین داوری درباره آن...» است و زمانی به کار می‌رود که نویسنده پس از ذکر یک مقدمه یا اختلاف، قصد دارد مرجع صدور حکم یا خودِ فرمان نهایی را مشخص کند.

بارزترین و مهم‌ترین کاربرد این کلمه در قرآن کریم و در آیه ۱۰ سوره شوری است که می‌فرماید: «وَمَا اخْتَلَفْتُمْ فِيهِ مِنْ شَيْءٍ فَحُكْمُهُ إِلَى اللَّهِ»؛ به این معنی که در هر چیزی اختلاف کردید، پس داوری و حکم نهایی آن با خداست. ریشه این کلمه به سه حرف «ح ک م» بازمی‌گردد که مفاهیمی چون استواری، قضاوت و منع کردن برای اصلاح را در خود دارد و هم‌خانواده‌هایی مثل حاکم، محکوم، حکمت و تحکیم دارد.