یعنی چه
این اصطلاح به جوش آمدن خونِ عصبانیت و غیرتِ بیجا در دفاع از منافع شخصی، فامیلی یا قومی را نشان میدهد که در آن حق و عدالت کاملاً نادیده گرفته میشود. واژه معمولی و کلاسیک است و مثال روزمره ندارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت قرآنی و عربی به صورت «حَمِیَّةَ الْجَاهِلِیَّةِ» است که در زبان فارسی معمولاً به صورت روان و بدون اعرابگذاری کامل پایانی نیز خوانده میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول با ۱۲ حرف «حمیه الجاهلیه» است که به عنوان مظهر تعصب کورکورانه و قومگرایی افراطی شناخته میشود.
به انگلیسی
در متون انگلیسی برای انتقال مفهوم این اصطلاح از ترکیباتی استفاده میشود که بر نادانی، قومگرایی و تعصب کورکورانه دلالت دارند.
به عربی
این عبارت خود ریشه عربی دارد و در زبان مبدأ به عنوان نماد غرور قومی، لجاجت در برابر حق و عصبیتهای دوران پیش از اسلام به کار میرود.
به فارسی
معادلهای فارسی این ترکیب شامل واژههایی چون نخوت، عصبیت قبیلهای، لجاجت و خودخواهی ناشی از نادانی است.
در قرآن
این عبارت دقیقاً یکبار در قرآن کریم در آیه ۲۶ سوره فتح آمده است؛ جایی که به لجاجت و تکبر مشرکان مکه در جریان صلح حدیبیه اشاره میکند که از روی تعصب مانع ورود مسلمانان به مکه شدند. در مقابل این حالت، خداوند «سکینه» و آرامش را بر دلهای مؤمنان نازل کرد.
جمعبندی و توضیح کامل حمیه الجاهلیه
عبارت «حمیّة الجاهلیّة» یک اصطلاح عمیق قرآنی و تاریخی است که ریشه در واژه «حمی» به معنای شدت حرارت و به جوش آمدن دارد. این اصطلاح کنایه از به جوش آمدن خونِ عصبانیت، غیرت بیجا، لجاجت و تکبر قبیلهای است که در دوران پیش از اسلام (عصر جاهلیت) رواج داشته و مانع پذیرش حقیقت میشده است.
این واژه در فرهنگ اسلامی به عنوان نماد بارز قومگرایی نژادپرستانه، ترجیح دادن منافع شخصی یا گروهی بر عدالت، و ایستادگی متعصبانه در برابر حق شناخته میشود. نقطه مقابل این تفکر و حالت روانی، مفهوم «سکینه» به معنای وقار، آرامش و تسلیم بودن در برابر حق و ایمان است.