یعنی چه
زحران در لغت به معنای فردی بسیار خسیس، بخیل و زفت است. این واژه به طور ویژه به ممسکی اشاره دارد که وقتی کسی از او چیزی درخواست میکند، از روی غصه، بخل و خست شدید، شروع به گله و شکایت کرده و ناله سر میدهد یا دم سرد برمیآورد.
تلفظ
این واژه به صورت فتح اول و سکون دوم یعنی زَحْران (Zah-rān) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی، کلمه زحران به عنوان پاسخ برای راهنماهای 'بخیل و خسیس'، 'ممسک نالهکننده' یا 'فرد زفت' کاربرد دارد و دقیقاً ۵ حرف دارد.
به عربی
واژه زحران خود ریشه عربی دارد و در این زبان برای توصیف بخل شدید همراه با ناله استفاده میشود. واژگان هممعنی دیگر آن در عربی شامل بخیل، شحیح و ممسک هستند.
به فارسی
برگردانها و معادلهای دقیق این واژه در زبان فارسی شامل کلماتی چون خسیس، ممسک، تنگنظر، لئیم، زفت و دَنی هستند که همگی بر شدت بخل دلالت دارند.
در قرآن
با بررسی آیات قرآن مشخص میشود که واژه زحران و ریشه ثلاثی مجرد آن (ز - ح - ر) در کتاب مقدس کاربرد و سابقه ذکر ندارند.
نماد چیست
این واژه در فرهنگ و ادبیات رمز یا نماد مرسوم و شناختهشدهای ندارد؛ اما به طور مجازی میتواند نماد و مظهر بخل افراطی، ناخنخشکی و گلهمندی در زمان بخشش مال باشد.
جمعبندی و توضیح کامل زحران
واژه زحران یک صفت با ریشه عربی (از ریشه ثلاثی ز-ح-ر) است که به زبان فارسی وارد شده است. این کلمه مفهوم فراتر از یک خست معمولی را میرساند؛ در واقع توصیفکننده شخص ممسک و زفتی است که نه تنها از بخشش مال خود ابا دارد، بلکه در صورت مواجهه با درخواست دیگران، از روی غصه و درد بخل، آه و ناله سر میدهد.
این کلمه از نظر ساختاری ۵ حرفی بوده و همخانواده کلماتی چون زحیر و زحرت است. زحران متضاد کلماتی مانند سخی، جواد، کریم و بخشنده است و هرچند در متن قرآن کریم نیامده، اما در لغتنامههای کهن فارسی و عربی مانند دهخدا و ناظمالاطباء به عنوان مظهر لئامت و تنگنظری ثبت شده است.