یعنی چه
در اصطلاح تصوف و ادبیات عرفانی، این عبارت به مفهوم پنهان ماندنِ مخلصانهٔ اولیای الهی از دید عموم اشاره دارد. عارفان واقعی خود را جلوه نمیدهند تا از گزند شهرت و نگاه اغیار در امان بمانند؛ این مفهوم با حدیث قدسی «أَوْلِیَائِی تَحْتَ قِبَابِی» پیوند دارد.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ عربی تشکیل شده و به صورت «قُبّه تَّواریٰ» خوانده میشود که در آن قبه به معنای گنبد و تواری به معنای پنهان شدن است.
در جدول
این کلمه در جدولهای متقاطع معمولاً به عنوان نشانهای برای مفهوم گمنامی عارفان یا خیمه پوشیدگی طرح میشود و دقیقاً ۸ حرف دارد.
به انگلیسی
در برگردانهای انگلیسی متون عرفانی، برای رساندن مفهوم این واژه از ترکیباتی که نشاندهندهٔ گنبد یا سایبانِ پنهانکاری و پوشیدگی است استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای روان فارسی این ترکیب شامل واژگانی چون مستوری، پردهٔ غیبت، خلوت استتار و دایرهٔ کتمان است که همگی مفهوم دوری از شهرت و جلوهگری را میرسانند.
نماد چیست
در فرهنگ عرفانی، این اصطلاح نماد حصاری معنوی است که دایرهٔ انس و خلوتِ عارف با پروردگار را از هیاهو، آلودگیهای دنیا و جلب توجه خلایق محافظت میکند.
جمعبندی و توضیح کامل قبه تواری
ترکیب عرفانی «قبه تواری» (قُبّه تَّواریٰ) یکی از اصطلاحات عمیق در ادبیات تصوف است که به طور ویژه در کتب کلماتی مانند تذکرةالاولیاء عطار نیشابوری در ذکر احوال پاکانی چون اویس قرنی به کار رفته است. این عبارت در لغت به معنای گنبد پنهان شدن یا خیمهٔ پوشیدگی است و در اصطلاح، به زندگی مخفیانه، گمنامی و خلوتگزینی صوفیان و اولیای خدا اشاره دارد که برای حفظ اخلاص و دوری از آفات شهرت، خود را از چشم تودهٔ مردم پنهان میکردند.
اگرچه خود این ترکیب به طور کامل در قرآن کریم نیامده، اما جزء دوم آن یعنی «تواری» در آیاتی از کلامالله (مانند سوره ص و نحل) به همان معنای پنهان شدن و پشت پرده رفتن استفاده شده است. این اصطلاح سرسپردگی مخلصانهای را ترسیم میکند که در آن مومن حقیقی، تمام جلوهگریهای دنیوی را فدای خلوت رازآلود خود با معبود میسازد.