یعنی چه
بازلاء در زبان عربی به معنای نخودفرنگی یا همان نخود سبز است. این کلمه به گیاهی بوتهای و دانههای خوراکی و کروی شکل آن اشاره دارد که درون یک غلاف رشد میکنند و سرشار از ویتامینها و مواد مغذی هستند.
تلفظ
این واژه در زبان عربی فصیح به صورت «بَازِلَّاء» (با تشدید روی حرف لام و ممدود در پایان) تلفظ میشود. در برخی لهجههای عامیانه عربی به صورت «بِسلَّة» یا «بِزِلَّى» نیز شنیده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه «بازلاء» به عنوان معادل عربی نخودفرنگی کاربرد دارد و دقیقاً یک کلمه ۶ حرفی است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این گیاه و دانههای سبز رنگ آن از واژه Pea (مفرد) یا Peas (جمع) استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی به نخودفرنگی «Bezelye» میگویند که این واژه نیز ریشه مشترکی با معادلهای مدیترانهای این گیاه دارد.
به فارسی
معادل دقیق و مستقیم این واژه در زبان فارسی «نخودفرنگی» یا «نخود سبز» است. از آنجا که این واژه ریشه فارسی ندارد، مترادف یا همخانواده اصیل فارسی برای خود کلمه «بازلاء» وجود ندارد.
نماد چیست
نخودفرنگی در فرهنگ عامه به دلیل داشتن دانههای متعدد و متراکم در یک غلاف، نماد فراوانی، روزی، ثروت و ارتباطات نزدیک خانوادگی است. علاوه بر این، در علم مدرن به دلیل آزمایشهای معروف گرگور مندل روی این گیاه، بازلاء یا نخودفرنگی نماد علم وراثت و ژنتیک شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل بازلاء
واژه «بازلاء» یک واژه اصیل فارسی یا حتی عربی نیست، بلکه یک وامواژه است که از کلمه ایتالیایی Piselli (به معنی نخودفرنگی) وارد زبان عربی شده و به مرور زمان دگرگون شده است. این کلمه در زبان عربی امروز به طور دقیق به گیاه نخودفرنگی و دانههای سبز رنگ آن اشاره دارد که در فارسی به نام نخود سبز نیز شناخته میشود.
این واژه در متون کهن فارسی یا قرآن کریم به چشم نمیخورد، چرا که در قرآن برای اشاره به حبوبات مشابه از واژه عام «فوم» استفاده شده است. با این حال، در طراحی جدولهای کلمات متقاطع فارسی، دانستن معادلهای عربی نظیر بازلاء برای طراحان و حلکنندگان جدول اهمیت دارد.
از نظر نمادشناسی، این گیاه جایگاه جالبی دارد؛ هم در باورهای عامه به عنوان نشانه ثروت و باروری به کار میرود و هم در جهان علم، به خاطر آزمایشهای وراثت مندل، به عنوان نماد آغاز ژنتیک کلاسیک گرامی داشته میشود.