یعنی چه
عبارت «نومید و دلسرد» ترکیب دو صفت مشهور فارسی است که برای تأکید بر یأس عمیق و از دست رفتن انگیزه به کار میرود. نومید به معنای مأیوس است و دلسرد به کسی گفته میشود که اشتیاق خود را به کار یا هدفی از دست داده باشد. این ترکیب نشاندهنده شرایطی است که فرد علاوه بر ناامیدی، دیگر تمایل و رغبتی برای تلاش ندارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «نَومید وَ دِلسَرد» است. واژه نومید در زبان پهلوی به صورت an-omēd بوده و مخفف «نا + امید» است و دلسرد نیز یک صفت مرکب واژهسازیشده از دل و سرد میباشد.
در جدول
در بازیهای جدول کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً خودِ «نومید و دلسرد» با ۱۱ حرف است. کلمات مترادفی چون مأیوس، وازده، دلمرده یا سرخورده نیز ممکن است در طراحهای مختلف مد نظر قرار گیرند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم همزمان ناامیدی و بیانگیزگی از عبارات فوق استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی اصطلاح مأیوس و مثبط یا خائب الامل دقیقاً همین معنای افت شدید انگیزه و ناامیدی را افاده میکند.
در قرآن
اگرچه خود این کلمات فارسی در قرآن کریم وجود ندارند، اما مفهوم معادل آنها آمده است. واژه «یَؤُوس» (بسیار ناامید و دلسرد) در آیه ۹ سوره هود و آیه ۴۹ سوره فصلت برای توصیف حالت انسان پس از سختیها به کار رفته است. همچنین قرآن با عبارت «لَا تَقْنَطُوا» مؤمنان را از این حالت نهی میکند.
جمعبندی و توضیح کامل نومید و دلسرد
عبارت «نومید و دلسرد» نشاندهنده یکی از عمیقترین حالات رخوت روحی در انسان است که در آن، هر دو مؤلفه حرکتآفرین یعنی «امید به آینده» و «شوق درونی» آسیب دیدهاند. این ترکیب کلامی از دو واژه اصیل فارسی تشکیل شده و در ادبیات برای توصیف شرایطی به کار میرود که فرد تمام راههای پیشرو را بسته میبیند.
در نمادشناسی و ادبیات، این حالت روحی معمولاً با تصویرسازیهایی چون فصل زمستان, غروب آفتاب، بادهای سرد یا انجماد و خاکستر سرد پیوند میخورد که همگی نشاندهنده از دست رفتن گرما و پویایی زندگی هستند. در مقابل این حالت، صفاتی چون امیدوار، دلگرم و پرانگیزه قرار دارند که مایه پویایی روان هستند.
از منظر معرفتی و قرآنی نیز این روحیه به عنوان یک آفت جدی برای کرامت و تلاش انسان شناخته شده و با واژگانی چون «یؤوس» توصیف گشته است؛ جایی که متون دینی انسان را به دوری از قنوط و بازیافتن دلگرمی دعوت میکنند تا از چرخه انفعال خارج شود.