پیشخانه یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل پیشخانه

واژه «پیشخانه» از ترکیب‌های اصیل و کهن زبان فارسی است که از دو جزء «پیش» و «خانه» تشکیل شده و در سیر تاریخی خود دو معنای کاملاً متمایز را حمل کرده است. در وجه اول که مربوط به حوزه معماری سنتی ایرانی است، به فضا و هشتی ورودی، جلوخان یا ایوان سرپوشیده ساختمان اطلاق می‌شود که حریمی میان فضای بیرونی و اندرونی خانه ایجاد می‌کرده است.

در وجه دوم که بیشتر جنبه ملوکانه، نظامی و مسافرتی دارد، پیشخانه به اسباب، لوازم، دیگ‌خانه و چادرهایی گفته می‌شده که پیش از حرکت کاروان اصلی یا پادشاه به منزلگاه بعدی فرستاده می‌شد. این کار به منظور آماده‌سازی مقدمات پذیرایی و اسکان انجام می‌گرفت تا به محض رسيدن لشکریان یا مسافران، همه‌چیز مهیا باشد. امروزه متضاد این واژه را «پس‌خانه» می‌دانند و کلماتی چون پیشخوان نیز از هم‌خانواده‌های نزدیک آن به شمار می‌روند.