یعنی چه
دولت درمانده (یا شکستخورده) اصطلاحی در علوم سیاسی است و به حکومتی اشاره دارد که کنترل اوضاع سیاسی، اقتصادی و اداری خود را از دست داده و توانایی انجام وظایف پایهای حاکمیتی مانند تأمین امنیت، جمعآوری مالیات و اجرای قانون را ندارد. در این وضعیت، انحصار استفاده مشروع از قدرت نظامی از بین میرود و کشور معمولاً دچار هرجومرج، جنگ داخلی یا فروپاشی ساختاری میشود.
تلفظ
این عبارت از دو واژهٔ «دولت» (با پویه صوتی دُولَت) و «درمانده» (با پویه صوتی دَرماندِه) تشکیل شده است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلماتی، عبارت «دولت درمانده» دقیقاً ۱۱ حرف دارد. واژههای مترادفی چون «کشور ناکام» یا «دولت شکستخورده» نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
در ادبیات بینالمللی و علوم سیاسی انگلیسی، از اصطلاح Failed State برای توصیف این وضعیت استفاده میشود.
به عربی
در رسانهها و متون سیاسی عربی، معادلهای «دولة فاشلة» یا «حكومة عاجزة» به کار میروند.
در قرآن
عبارت «دولت درمانده» یک مفهوم کاملاً مدرن در علوم سیاسی قرن بیستم است و به صورت این ترکیب اصطلاحی در متن قرآن کریم وجود ندارد؛ هرچند در قرآن به فرجام حکومتهای ظالم و فروپاشی پادشاهیهای ناکارآمد اشاره شده است.
جمعبندی و توضیح کامل دولت درمانده
اصطلاح «دولت درمانده» یا همان دولت ورشکسته، مفهومی تخصصی در حوزه علوم سیاسی و روابط بینالملل است که پس از پایان جنگ سرد در دهه ۱۹۹۰ میلادی شکل گرفت. این واژه مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است و برای توصیف کشورهایی به کار میرود که نهادهای قانونی و حاکمیتی آنها کاملاً فلج شدهاند. در این شرایط، حکومت توانایی برقراری نظم، مهار خشونت و تأمین نیازهای اولیه شهروندانش را از دست میدهد.
از ویژگیهای بارز یک دولت درمانده میتوان به هرجومرج شدید، فساد گسترده و سیستماتیک، بحران شدید اقتصادی، و پیدایش گروههای مسلح موازی اشاره کرد. نمونههای تاریخی بارز این پدیده، وضعیت کشور سومالی در دهههای گذشته و سوریه در اوج جنگ داخلی است که در شاخصهای بینالمللی (مانند شاخص دولتهای شکننده) با رنگهای هشداردهنده یا نمادهایی مثل ساختمانهای دولتی ویرانشده به تصویر کشیده میشوند.