یعنی چه
عبارت «در شگفت ماندن» به معنای دچار حیرت شدید شدن، تعجب کردن و مبهوت شدن از دیدن، شنیدن یا درک چیزی غیرمنتظره و عجیب است. این حالت زمانی رخ میدهد که پدیدهای فراتر از باور یا انتظار پیشفرض فرد باشد.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کنایه یا مفهوم معمولاً خود عبارت «در شگفت ماندن» (۱۱ حرف) یا واژههای مترادفی چون حیرت و تعجب است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از افعال و عبارات مجهولی که نشاندهنده حالت حیرت هستند استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی افعالی از باب تفعل و استفعال یا ثلاثی مجرد مانند حارَ (دچار حیرت شد) این معنا را افاده میکنند.
به فارسی
این عبارت یک مصدر مرکب کاملاً فارسی و اصیل (پارسی سره) است. واژه «شگفت» از ریشه پارسی میانه (škleft) به ما رسیده و مترادفهای آن در فارسی شامل به بُهت فرو رفتن و انگشت به دهان ماندن است. همخانوادههای آن شگفتی، شگفتانگیز و شگرف هستند.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی، شگفتی و حیرت نماد وادی پنجم از هفت وادی عشق و عرفان است؛ مرحلهای که سالک در برابر عظمت الهی غرق در تحیر شده و دانستههای پیشین خود را گم میکند. در قرآن کریم نیز مفهوم آن در آیاتی مانند «بَلْ عَجِبْتَ وَیَسْخَرُونَ» (آیه ۱۲ صافات) آمده است. در فضای مجازی نیز ایموجیهای شگفتزدگی نماد بصری آن هستند.
جمعبندی و توضیح کامل در شگفت ماندن
عبارت «در شگفت ماندن» یکی از اصطلاحات اصیل و دیرین زبان فارسی است که ریشه در پارسی میانه دارد و در متون کهن مانند شاهنامه فردوسی به وفور دیده میشود. این واژه حالت روحی انسان را هنگام مواجهه با پدیدههای فراتر از انتظار، غریب یا بسیار عظیم توصیف میکند که منجر به بهت و حیرت عمیق میشود.
این مفهوم علاوه بر کاربرد روزمره، در فرهنگ اسلامی و ادبیات عرفانی جایگاه ویژهای دارد؛ به طوری که در قرآن با ریشه «عجب» به آن اشاره شده و در سلوک عرفانی به عنوان وادی پنجم (وادی حیرت) شناخته میشود، جایی که عارف در برابر جلال خداوند از خود بیخود میگردد.