یعنی چه
این عبارت یک جملهٔ کامل اسمیه در زبان عربی است. «تِلکَ» اسم اشاره به دور برای مفرد مؤنث است و «طَبیبَة» به معنای پزشکِ زن است. در مجموع برای معرفی یا اشاره به یک خانم دکتر که در فاصلهای دورتر قرار دارد استفاده میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «تِلْکَ طَبیبَة» (Til-ka Ta-bee-bah) است که در حالت وقف، تای تأنیث پایانی به صورت «ه» ساکنِ خفیف شنیده میشود.
در جدول
این عبارت در جدولهای کلمات متقاطع و سؤالات درسی معمولاً به عنوان معادل عربی «آن پزشک زن است» مطرح میشود و دقیقاً ۸ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن دقیق معنای اشاره به دور (That) و جنسیت مؤنث واژه، از این عبارات استفاده میشود.
به عربی
این عبارت خود اصالتاً عربی است؛ شکل مذکر آن برای اشاره به دور «ذلک طبیب» و شکل نزدیک آن برای مؤنث «هذه طبیبه» میشود.
به فارسی
ترجمهٔ دقیق و روان این عبارت در زبان فارسی «آن خانم، دکتر است» یا «آن زن، پزشک است» میشود که ساختاری دستوری و بیانی دارد.
در قرآن
خودِ این جملهٔ ترکیبی در متن قرآن مجید به کار نرفته است. کلمهٔ اشاره «تِلکَ» به دفعات در آیات قرآنی استفاده شده، اما واژهٔ «طبیب» یا «طبیبة» در قرآن وجود ندارد و برای مفهوم درمان و شفا از واژگانی چون «شِفاء» یا «شافی» استفاده شده است.
جمعبندی و توضیح کامل تلک طبیبه
عبارت «تلک طبیبه» یک جملهٔ کوتاه، اسمیه و کاملاً عربی است که از دو بخش «تلک» (اسم اشاره به دور مؤنث) و «طبیبه» (پزشک زن) تشکیل شده است. این ترکیب اصالتاً وارد زبان فارسی نشده و به عنوان یک کلمه مستقل فارسی کاربرد ندارد، بلکه بیشتر در متون آموزشی و کتابهای درسی عربی مدارس ایران (مانند پایه هفتم) برای آموزش قواعد اشاره و جنسیت به دانشآموزان تدریس میشود.
ریشه کلمه طبیبه از (ط ب ب) میآید که همخانوادههایی چون طب، مطب و طبیب در فارسی کاملاً رایج هستند. این عبارت در جدولهای کلمات متقاطع به عنوان یک پاسخ ۸ حرفی برای راهنمای «آن پزشک زن است به عربی» شناخته میشود.
با وجود اینکه کلمه اشاره «تلک» در قرآن کریم کاربرد زیادی دارد، اما ترکیب کامل «تلک طبیبه» یا واژه طبیب در قرآن نیامده است و جنبه نمادین، تاریخی یا اصطلاح مدرن خاصی ندارد، بلکه صرفاً یک مثال دستوریِ ساده و دقیق برای توصیف شغل یک زن در فواصل دور است.