یعنی چه
در اصطلاح هواشناسی، به ناحیهٔ دایرهای شکل، تقریباً آرام، کمفشار و بدون بارانی گفته میشود که دقیقاً در مرکز یک توفان شدید گرمسیری (چرخند) قرار دارد. در حالی که اطراف این مرکز را سهمگینترین بادها و بارانها فرا گرفته، درون چشم توفان، آسمان معمولاً صاف و باد بسیار آرام است. این اصطلاح در کاربرد استعاری به کانون یک بحران یا جنجال بزرگ نیز اشاره دارد.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ «چَشْم» (بر وزن خَشْم) و «تُوفان» (با ضمهٔ ت و واو کشیده) تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این راهنما «چشم توفان» است که دقیقاً ۸ حرف دارد. از معادلهای دیگر آن میتوان به مرکز چرخند یا کانون بحران اشاره کرد.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به این پدیده از ترکیبات «عین الإعصار» (چشم گردباد/توفان) یا «عین العاصفة» استفاده میشود.
به فارسی
واژهٔ «چشم» ریشهٔ اصیل پارسی میانه دارد. واژهٔ «توفان» نیز اگر به معنی باد سخت و غُرّان باشد از ریشهٔ مصدر پارسی «توفیدن» (به معنی فریاد زدن و غریدن) است. فرهنگستان زبان و ادب فارسی ترکیب «چشم توفان» یا «چشم» را به عنوان واژهٔ مصوب هواشناسی برگزیده است.
نماد چیست
این اصطلاح نماد موقعیتی است که در آن فرد یا چیزی، دقیقاً در میان یک آشوب بزرگ، خطر سهمگین یا جنجال فراوان قرار دارد، اما خودش به طور موقت در سکوت، ثبات و امنیت به سر میبرد؛ هرچند این آرامش بسیار ناپایدار، گذرا و فریبنده است.
جمعبندی و توضیح کامل چشم توفان
چشم توفان یکی از شگفتانگیزترین پدیدههای هواشناسی است که در مرکز چرخندهای شدید گرمسیری شکل میگیرد. در این ناحیهٔ دایرهای شکل، برخلاف دیوارهٔ بیرونی که محل تلاقی سهمگینترین بادها و بارانهای سیلآسا است، هوا کاملاً آرام، آسمان صاف یا نیمهابری و فشار جو در کمترین حد خود قرار دارد. این تضاد آشکار میان آشوب بیرونی و سکوت درونی، جذابیت علمی و بصری خاصی به این پدیده بخشیده است.
در ادبیات روزمره و رسانهای، این واژه کاربردی استعاری یافته و به کانون و مرکز یک بحران، جنجال، یا موقعیت پرآشوب اشاره دارد؛ جایی که شخص یا موضوع اصلی در میان هیاهوی اطراف، در یک ثبات موقت و شکننده قرار گرفته است. واژهگزینی رسمی هواشناسی نیز همین اصطلاح را به عنوان معادل دقیق علمی تایید کرده است.