یعنی چه
این واژه در لغت به معنای پاره، اندک و مختصری از هر چیز (مانند دانش یا غذا) است. همچنین به آنچه با انگشتان چیده و گزینش میشود یا عطای کوچک نیز اطلاق میگردد. در اصطلاح ادبی، به فردی که یادگیری علمی را آغاز کرده اما آن را به پایان نرسانده و عمیق نشده، «رَجُلٌ نُتْفَة» میگویند. توجه به این نکته ضروری است که این کلمه با واژه «نُطْفَه» (با حرف ط) به معنی قطره آب و منشأ جنین، کاملاً متفاوت است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با ضمهٔ نون و سکون تاء به صورت (Nutfah) است.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، واژه ۴ حرفی «نتفة» به عنوان معادل برای عباراتی چون «مقدار ناچیز» یا «مختصری از علم» کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافتار متن، برای بیان مفهوم مقدار کم یا دانش سطحی از این کلمات استفاده میشود.
به عربی
این کلمه خود ریشه عربی دارد و از ماده «نتف» به معنی برکندن یا چیدن گرفته شده است.
به فارسی
در زبان فارسی برای رساندن مفهوم این واژه میتوان از کلماتی مانند تکه، گزیده، دستچین یا مختصری از یک چیز استفاده کرد.
نماد چیست
برای واژه نُتْفَة نماد رسمی یا اسطورهای ثبت نشده است؛ اما در ادبیات میتواند به عنوان نمادی برای یادگیری سطحی و ناقص (رجل نتفة) یا گزیدهای کوچک از یک کل بزرگ به کار رود.
جمعبندی و توضیح کامل نتفة
واژه «نُتْفَة» (با حرف ت) یک کلمه اصیل با ریشه عربی از ماده نَتْف است که در لغتنامههای معتبری چون دهخدا و معین به معنای مقدار اندک، پارهای از هر چیز، بخشش و یا آنچه با دست میچینند معنا شده است. این واژه در اصطلاحات علمی و ادبی به دانش سطحی و محدود نیز اشاره دارد و جمع آن «نُتَف» است.
یک اشتباه بسیار رایج در زبان فارسی، خلط کردن این واژه با کلمه مذهبی و قرآنی «نُطْفَه» (با حرف ط) است. در حالی که نطفه با ط در قرآن بارها به معنی منشأ خلقت انسان آمده، واژه نتفة با ت اصلاً در قرآن به کار نرفته و معنایی کاملاً مجزا، متمرکز بر کمیّت ناچیز و گزینش دارد.
در نهایت، شناخت این تمایز املایی و معنایی کمک میکند تا در متون متقاطع، ادبی و لغوی دچار خطا نشویم و معادلهای دقیق آن نظیر اندک، مختصر یا دستچین را به درستی به کار ببریم.