یعنی چه
ناز شست در اصل پیشکشی و هدیهای بوده که به شاهان پس از شکار موفق با تیر و کمان داده میشده است، اما امروزه در تداول عامه به پاداش، انعام، مژدگانی یا جایزهای گفته میشود که به کسی به خاطر چشمروشنی، هنرنمایی، انجام یک کار فوقالعاده یا آوردن خبر خوش داده میشود. همچنین به عنوان شبهجمله به معنای «آفرین» و «دست مریزاد» نیز به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «نَازِ شَسْت» است. شین اول و دوم هر دو دارای مصوت زبر (فتحه) هستند.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، عبارت «ناز شست» به عنوان پاسخ برای طراحانی که انعام یا مژدگانی را مد نظر دارند استفاده میشود و طول کلمه اصلی آن ۶ حرف است.
به انگلیسی
برای مفاهیم مادی از کلماتی مانند Reward و Tip، و برای کاربرد اصطلاحی و تشویقی آن از واژههایی مانند Kudos استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی با توجه به سیاق کلام میتوان از واژههای مکافأة برای پاداش عمل یا اکرامیه و بقشیش برای انعام استفاده کرد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، واژه باخشیش به معنای انعام و مژده به معنی خبر خوش یا مژدگانی، نزدیکترین کاربردها را به این اصطلاح دارند.
نماد چیست
این عبارت کنایی نمادی از تقدیر و ارج نهادن به مهارت، چیره دستی و ظرافت در انجام یک کار است. ریشه آن به تحسین شستِ تیرانداز ارجاع دارد و نشاندهنده پاداش دادن به شیرینکاری است.
جمعبندی و توضیح کامل ناز شست
عبارت اصیل و کنایی «ناز شست» که در میان توده مردم گاهی به اشتباه با حرف صاد (ناز شصت) نگاشته میشود، ریشهای کاملاً تاریخی و پیوندخورده با سنت تیراندازی و شکار شاهان دارد. در گذشته هنگامی که پادشاه یا شاهزادهای با مهارت بالای خود هدفی سخت را با تیر و کمان نشانه میرفت، ملازمان هدیهای به عنوان تجلیل از مهارت انگشت شست او (که زهگیر کمان را نگه میداشت) تقدیم میکردند که به آن نازِ شست میگفتند.
با گذشت زمان این اصطلاح از دربار به فرهنگ عامه راه یافت و امروزه به هرگونه انعام، مژدگانی، جایزه یا پاداشی که برای تحسین یک کار فوقالعاده، هنرنمایی یا آوردن خبر خوش به کسی داده میشود، اطلاق میگردد. این کلمه همچنین در نقش شبهجمله برای تحسین و به معنای «دستمریزاد» یا «آفرین» کاربرد فراوان دارد.