یعنی چه
نترسی در زبان فارسی دو کاربرد عمده دارد: نخست به عنوان اسم مصدر (حاصل مصدر) به معنی شجاعت، جسارت، دلیری و باک نداشتن از خطرات. دوم به عنوان فعل مضارع التزامی یا صیغه نهی برای دوم شخص مفرد (تو نترسی) که به معنای توصیه یا شرطِ عدم هراس است.
هم خانواده
واژههای همخانواده نترسی همگی از ریشه و بن مضارع «ترس» مشتق شدهاند و با مفاهیمی چون بیم داشتن یا زدودن بیم در ارتباط هستند.
جمله سازی
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت [na-tar-sī] است. فتحه روی نون و تاء، سکون روی راء و سین مکسور که به یای مدی متصل میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، اگر طراح سؤال عباراتی مثل «بیباکی»، «دلاوری» یا «شجاعت» را به عنوان راهنما بیاورد و پاسخی ۵ حرفی بخواهد، واژه «نترسی» یکی از پاسخهای دقیق است.
به انگلیسی
برای معادلسازی این واژه در زبان انگلیسی، بسته به نقش آن در جمله از نامهای انتزاعی شجاعت یا ساختارهای فعلی نهی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی مفهوم نترسی در قالب اسم با واژههایی چون شجاعت و بسالة تعبیر میشود و در متون دینی و قرآنی، ریشه خوف با ادات نفی و نهی (مانند لا تخف) بارها به کار رفته است.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، پسوند سوز (suz) برای منفیسازی به اسم ریشه یعنی کورکو (Korku به معنی ترس) اضافه شده و صفت بیباکی را میسازد که با اضافه شدن پسوند لوک، تبدیل به اسم مصدرِ نترسی میشود.
جمعبندی و توضیح کامل نترسی
واژه «نترسی» یک واژه کاملاً فارسی و اصیل است که از پیشوند نفی «نـ» به همراه بن مضارع «ترس» و پسوند اسمساز «ی» تشکیل شده است. این کلمه در فرهنگ و ادبیات فارسی جایگاه ویژهای دارد و به عنوان نمادی از ایستادگی، ایمان راسخ و غلبه بر ضعفهای درونی شناخته میشود. در متون کهن و معاصر، اصطلاح نترسی همواره دوشادوش مفاهیمی چون حقطلبی و پهلوانی قرار میگیرد.
از نظر دستوری، انعطافپذیری این واژه به کاربران زبان اجازه میدهد که آن را هم به عنوان یک صفت عالی انسانی (بیباکی) و هم در قالب یک فعل شرطی یا التزامی در گفتگوهای روزمره به کار ببرند. در نمادشناسی فرهنگی نیز صفاتی اینچنین را معمولاً به موجودات مقتدری مانند شیر یا عقاب نسبت میدهند که نشاندهنده ابهت و عدم هراس از سختیهای مسیر است.