یعنی چه
این اصطلاح در اصطلاح عامیانه و کنایی به معنای طول دادن کلام، آسمان و ریسمان بافتن، روده درازی کردن و تمهید مقدمات فراوان برای رسیدن به یک هدف یا بیان یک درخواست است. فرد به جای رفتن سراغ اصل مطلب، دلایل متعددی را پشت سر هم ردیف میکند تا مخاطب را متقاعد سازد.
تلفظ
تلفظ این اصطلاح به صورت [صُغْرا وَ کُبْرا چیدَن] است که از دو واژهٔ صغری و کبری به همراه فعل چیدن ترکیب شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این کنایه با توجه به تعداد حروف (۱۳ حرف) دقیقاً «صغری و کبری چیدن» است. از دیگر پاسخهای احتمالی میتوان به «مقدمه چینی کردن» یا «حاشیه رفتن» اشاره کرد.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن مفهوم مقدمهچینی از عبارت «تمهید المقدمات» استفاده میشود. همچنین خودِ فرآیند استدلال منطقی که ریشهٔ این اصطلاح است، «القياس المنطقي» نامیده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق و هممعنی این اصطلاح در زبان فارسی شامل واژهها و عباراتی همچون «مقدمهچینی کردن»، «حاشیه رفتن»، «آسمان و ریسمان بافتن»، «روده درازی کردن» و «تمهید مقدمات» است. متضاد آن نیز «یکراست سر اصل مطلب رفتن» یا «موجزگویی» میباشد.
در قرآن
این عبارت اصطلاحی و عامیانه به این صورت در قرآن کریم ذکر نشده است. با این حال، کلمات تشکیلدهندهٔ آن یعنی «صُغْریٰ» و «کُبْریٰ» به عنوان صفات مؤنث (به معنی کوچکتر و بزرگتر) بارها در قرآن برای توصیف آیات، نشانهها یا قیامت به کار رفتهاند؛ مانند آیهٔ ۳۵ سوره مدثر: «إِنَّهَا لَإِشْدَى الْكُبَرِ».
نماد چیست
این اصطلاح دارای نماد یا نشانهٔ تصویری باستانی، ملی یا رسمی خاصی نیست. با این حال، در تصویرسازیهای امروزی و کاریکاتورها معمولاً آن را با نمادهایی همچون ترازوی عدالت، چرتکه، یا فیلسوفی در حال چیدن آجرهای استدلال و منطق به تصویر میکشند.
جمعبندی و توضیح کامل صغری و کبری چیدن
اصطلاح شیرین و کنایی «صغری و کبری چیدن» ریشه در علم منطق ارسطویی دارد. در قیاس منطقی، برای رسیدن به یک نتیجهٔ درست، به دو قضیه یا مقدمه نیاز است که به اولی مقدمهٔ خرد یا «صغری» و به دومی مقدمهٔ بزرگ یا «کبری» میگویند؛ مانند اینکه بگوییم سقراط انسان است (صغری)، هر انسانی فانی است (کبری)، پس سقراط فانی است (نتیجه).
مردم عامی با اقتباس از این فرآیند پیچیدهٔ فلسفی، به کنایه به کسی که برای ثابت کردن یک حرف بسیار ساده یا رسیدن به یک خواسته و درخواست کوچک، مقدمات و دلایل بسیار زیادی را پشت سر هم ردیف میکند و طول و تفصیل میدهد، میگویند «دارد صغری و کبری میچیند». این عبارت معادل حاشیه رفتن و دور شدن از اصل مطلب است.