یعنی چه
صاحب الحقنه در اصطلاح تاریخ پزشکی دوره اسلامی، لقب پزشک نامدار قرن چهارم هجری یعنی «ابوالحسین بن کشکرایا» (پزشک بیمارستان عضدالدوله بغداد و خادم سیفالدوله حمدانی) است. او به دلیل ابداع یا مهارت فوقالعاده در استفاده از یک نوع حقنه (شیاف، انما یا اماله) خاص برای درمان و دفع بیماریهای کبد (قیام کبدی)، به این نام معروف شد.
تلفظ
این عبارت ترکیبی از دو واژه عربی است و به صورت «صا حِ بُلْ حُقْ نِه» تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به پرسش «لقب ابوالحسین بن کشکرایا پزشک قدیمی» یا «مبتکر اماله در طب سنتی»، کلمه ۱۰ حرفی «صاحب الحقنه» است.
به انگلیسی
به دلیل اینکه این عبارت یک لقب و اسم خاص تاریخی است، به صورت تفکیکی ترجمه و آوانگاری میشود.
به عربی
این اصطلاح کاملاً عربی است و در منابع تاریخ پزشکی عرب مانند تاریخ الحکماء قفطی به همین صورت به کار رفته است.
به فارسی
ترجمه تحتاللفظی این لقب در زبان فارسی «صاحب و دارنده حقنه (اماله/شیاف)» است که در مفهوم تخصصی به معنای «پزشکِ مبتکر و ماهر در درمانهای گوارشی و کبدی از طریق اماله» میباشد.
در قرآن
ترکیب «صاحب الحقنه» یا واژه «حقنه» در قرآن کریم به کار نرفته است. ریشههای مشابهی مانند «حاق» در قرآن وجود دارند که از ریشه (ح-و-ق) بوده و به معنی احاطه کردن عذاب هستند و ارتباطی به ریشه این لقب (ح-ق-ن) ندارند.
جمعبندی و توضیح کامل صاحب الحقنه
عبارت «صاحب الحقنه» یک واژه یا اصطلاح عمومی در زبان فارسی نیست، بلکه یک لقب تاریخی و خاص در تاریخ پزشکی دوره اسلامی است. این لقب به «ابوالحسین بن کشکرایا»، پزشک مشهور قرن چهارم هجری تعلق دارد که در بیمارستان عضدالدوله بغداد فعالیت میکرد و پزشک خادم سیفالدوله حمدانی بود. علت شهرت او به این لقب، ابداع یا مهارت بینظیرش در استفاده از نوعی حقنه (اماله یا شیاف دارویی) برای درمان بیماریهای سخت کبد بوده است.
واژه حقنه از ریشه سه حرفی (ح-ق-ن) به معنی بند آوردن، جمع کردن یا تزریق مایعات از پایین است. این لقب در تاریخ علم و طب سنتی، به عنوان نمادی از نوآوری در داروسازی، ابزارشناسی پزشکی قدیم و تخصص در درمان بیماریهای گوارشی و کبدی در عصر طلایی اسلام شناخته میشود و در کتابهای مرجع تاریخی مانند تاریخ الحکماء ثبت شده است.