یعنی چه
تمثال در لغت به معنی نقش، تصویر، مجسمه و پیکره است؛ یعنی هر چیز مادی که به شکل و صورت یک جاندار یا شیء دیگر ساخته یا تصویر شده باشد تا یاد آن را زنده نگه دارد.
مترادف
این واژهها همگی در معنای شکل، صورت مادی یا تصویری از یک موجود یا مفهوم با تمثال همپوشانی دارند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با کسر تاء و سکون میم به صورت [تِمْثَال] است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، به عنوان پاسخ ۵ حرفی برای کلماتی چون مجسمه، تندیس، پیکره یا شکل و تصویر به کار میرود.
به انگلیسی
بسته به متن و کاربرد هنری، مذهبی یا عمومی، معادلهای متفاوتی در انگلیسی دارد.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی و از ریشه (م ث ل) است که در قرآن کریم نیز به صورت جمع (تماثیل) آمده است.
به فارسی
در زبان فارسی، واژههای تندیس و پیکره بهترین و دقیقترین برگردانها برای اشاره به ساختار سه بعدی تمثال هستند و برای بعد دو بعدی آن از نقش و نگار استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل تمثال
واژهٔ تمثال ریشه در زبان عربی دارد و از مشتقات مادهٔ «مَثَلَ» به شمار میرود. این کلمه در اصل به معنای شبیهسازی، تصویر کردن و ساختن پیکره یا صورتی از روی یک موجود واقعی است. در کاربردهای قرآنی، شکل جمع آن یعنی «تماثیل» در داستانهای حضرت ابراهیم (ع) و حضرت سلیمان (ع) به معنای بتها یا مجسمهها و سازههای تزئینی به کار رفته است.
در فرهنگ، هنر و ادبیات، تمثال فراتر از یک مجسمه ساده، نمادی از «حضور غایب» و تجسم مادی یک مفهوم معنوی یا قدسی است. برای نمونه، در سنتهای مذهبی، تمثالها و شمایلنگاریها برای بزرگداشت و زنده نگه داشتن یاد شخصیتهای مقدس و تقرب به امر متعالی استفاده میشوند.