یعنی چه
ابتعاد یک واژه کلاسیک و مصدر از باب افتعال است که به مفهوم دوری گزیدن، فاصله گرفتن و تن دادن به دوری اشاره دارد. این کلمه زمانی به کار میرود که شخص یا شیئی مایل به ایجاد فاصله و دوری از موقعیت یا فرد دیگری باشد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت اِبتِعاد (ebte’ād) است که همزه اول آن مکسور و عین آن دارای فتحه ممدود است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، واژه ابتعاد با تعداد ۶ حرف به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل دوری، تجنب یا فاصله گرفتن شناخته میشود.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم ابتعاد در زبان انگلیسی بسته به سیاق متن از واژگانی چون Avoidance (دوری و اجتناب) یا Moving away (دور شدن) استفاده میشود.
به عربی
واژه ابتعاد خود یک مصدر عربی زنده و فصیح است، اما کلماتی مانند تجنب، نأی و بعد نیز به عنوان مترادفهای عینی آن در زبان عربی به کار میروند.
به فارسی
در زبان فارسی اصیل، نزدیکترین برگردانها و معادلها برای این کلمه، «دوری»، «کنارهگیری» و «پرهیز کردن» هستند.
در قرآن
خود واژه «ابتعاد» به صورت عینی در متن قرآن کریم نیامده است. با این حال، مشتقات دیگرِ ریشه ثلاثی آن (ب ع د) مانند فعل «باعَدَ» در آیه ۱۹ سوره سبا («فَقَالُوا رَبَّنَا بَاعِدْ بَيْنَ أَسْفَارِنَا») دیده میشود. همچنین مفسران در تفسیر مفاهیمی چون إعراض از این واژه بهره گرفتهاند.
جمعبندی و توضیح کامل ابتعاد
واژه ابتعاد یک اسم انتزاعی و مصدر وامگرفته از زبان عربی (از ریشه ب ع د) است که به معنای دوری، فاصله گرفتن و کنارهگیری کاربرد دارد. این کلمه در متون ادبی و رسمی فارسی برای توصیف حالت جدا شدن یا پرهیز و تجنب از یک موقعیت، شخص یا مکان استفاده میشود و متضاد آن واژه «اقتراب» یا همان نزدیک شدن است.
از نظر ساختار کلامی، ابتعاد واژهای ۶ حرفی است که همخانوادههای محبوبی مثل بعید، بُعد و تبعید دارد. اگرچه عین این لفظ در آیات قرآن مجید ذکر نشده، اما ریشه لغوی آن کاربرد قرآنی دارد و مفسران برای تشریح مفاهیم ناظر بر رویگردانی و دوری، فراوان از آن استفاده کردهاند.