یعنی چه
عبارت «لقب اصفهان» اشاره به شهرت و عنوان تاریخی این شهر یعنی «نصف جهان» دارد. این اصطلاح به این معناست که اصفهان به دلیل داشتن تنوع شگفتانگیز در معماری، هنر، فرهنگ، مساجد باشکوه و عمارتهای باستانی، گویی نیمی از زیباییها، تماشاخانهها و جاذبههای کل دنیا را یکجا در خود جای داده است.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت لَقَبِ اِصْفَهان (laqab-e esfahān) است که اشاره به عنوان نِصْفِ جَهان (nesf-e jahān) دارد.
در جدول
در کلمات متقاطع و جداول شرح در متن، اصلیترین پاسخ برای خواستهی «لقب اصفهان»، عبارت «نصف جهان» است. همچنین نامهای قدیمیتر یا عناوین دیگری مانند «سپاهان» نیز ممکن است مدنظر طراح جدول باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف این لقب معمولاً از عبارت «Half of the World» استفاده میشود. ضربالمثل معروف و قدیمی آن نیز به صورت «Isfahan is half the world» ترجمه و شناخته شده است.
به فارسی
معادلها و عناوین فارسی یا تاریخی دیگر برای اصفهان شامل واژههایی چون سپاهان، صفاهان، اصبهان و همچنین عناوین مدرنتری مانند «پایتخت فرهنگ و تمدن ایران اسلامی» و «شهر خلاق» (ثبت شده در یونسکو) است.
در قرآن
ترکیب «لقب اصفهان»، عنوان «نصف جهان» و حتی خود نام کلمه «اصفهان» در متن قرآن کریم به کار نرفته است و قدمت این اصطلاح به دورههای تاریخی پس از اسلام برمیگردد.
نماد چیست
نماد تاریخی و رسمی اصفهان «صورت فلکی قوس» (آذرماه) است. این نماد اساطیری که نقشی از یک تیرانداز با بدن شیر و دم اژدها دارد، بر سردر بازار قیصریه در میدان نقش جهان کاشیکاری شده است. این تصویر بر اساس اسناد تاریخی و طالعِ زمان ساخت برج و باروی شهر اصفهان انتخاب شده است.
جمعبندی و توضیح کامل لقب اصفهان
لقب مشهور و تاریخی شهر اصفهان «نصف جهان» است. ریشه این اصطلاح به دوران صفویه و بهویژه عصر شاه عباس اول بازمیگردد؛ زمانی که اصفهان به عنوان پایتخت ایران برگزید شد، رونق جاده ابریشم به اوج خود رسید و معماران، دانشمندان و جهانگردان خارجی بیشماری به آن سفر کردند. عظمت، شکوه معماری و رونق اقتصادی شهر در آن زمان بهقدری زبانزد شد که سیاحان و مردم، آن را معادل نیمی از زیباییهای جهان دانستند.
ژان شاردن، جهانگرد معروف فرانسوی در سفرنامه خود بنویسد که جمعیت و شکوه اصفهان در عصر صفوی با لندن، پرجمعیتترین شهر اروپا در آن زمان، برابری میکرد. علاوه بر این لقب، اصفهان با نامهای کهنی چون سپاهان (به معنی جایگاه لشکر) شناخته میشود و امروزه نیز از سوی یونسکو به عنوان شهر خلاق صنایع دستی ثبت شده است.