یعنی چه
عاقرة (یا در اصلِ صفت، عاقِر) به معنای زنی است که رحم او از باروری بازداشته شده و به دلایل ساختاری، طبیعی یا کهولت سن، توانایی باردار شدن و وضع حمل را ندارد. این واژه ریشه در فرهنگ و زبان مذهبی و کلاسیک دارد.
تلفظ
این واژه در اصل عربی به صورت عاقِرَة (با تاء تأنیث) یا عاقِر (صفت مشترک برای زن) تلفظ میشود. در خوانش فارسی معمولاً تاء انتهای آن به های غیرملفوظ تبدیل شده و «عاقره» خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی، اگر طراح به دنبال یک واژه پنج حرفی عربی به معنی زن عقیم باشد، پاسخ اصلی «عاقرة» است. کلمات مترادف چهار حرفی آن نیز نازا و عقیم هستند.
به عربی
در زبان عربی برای زنی که باردار نمیشود از اصطلاح «عاقر» یا «عقیم» استفاده میشود. در زبانهای بینالمللی دیگر مانند انگلیسی معادلهای Barren و Infertile کاربرد دارند.
به فارسی
برگردانهای دقیق و رایج این کلمه در زبان فارسی شامل واژههای «نازا» و «عقیم» است. در متون قدیمیتر گاهی به معنای مجازِ بیفرزند یا زنی که فرزندی به دنیا نمیآورد نیز ترجمه شده است.
در قرآن
این واژه در قالب صفت «عاقر» دو بار در قرآن کریم مطرح شده است؛ یکبار در آیه ۴۰ سوره آلعمران و بار دیگر در آیات ۵ و ۸ سوره مریم. هر دو مورد از زبان حضرت زکریا (ع) روایت شده که در پیشگاه خداوند از پیری خود و نازا بودن همسرش میگوید.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و فرهنگ اسلامی، عاقره بودن همسر حضرت زکریا نمادی از جریان داشتن امید در اوج ناامیدی مادی است. این وضعیت نشان میدهد که اراده و معجزه الهی میتواند فراتر از قوانین طبیعی و بنبستهای زیستی عمل کند، چرا که ایشان در اوج کهولت سن باردار شد و حضرت یحیی (ع) را به دنیا آورد.
جمعبندی و توضیح کامل عاقرة
واژه «عاقرة» یک صفت اصیل عربی از ریشه (ع ق ر) است که در لغت به معنای حبس کردن یا بازداشتن بوده و در اصطلاح به زنی اطلاق میشود که به دلایل طبیعی یا نقص ساختاری بارور نمیشود. این کلمه به دلیل کاربرد در آیات کلیدی سورههای مریم و آلعمران، جایگاه ویژهای در ادبیات و اصطلاحات قرآنی پیدا کرده است.
در فرهنگ اسلامی، کاربرد این واژه فراتر از یک واژه پزشکی یا زیستی ساده است؛ چرا که داستان بارداری معجزهآسای همسر حضرت زکریا (ع) در سنین پیری، این کلمه را به نمادی از قدرت مطلق خداوند و تحقق ناممکنها تبدیل کرده است. در کاربردهای عمومی و حل جدول نیز، این کلمه به عنوان یک معادل پنج حرفی برای واژه نازا شناخته میشود.