یعنی چه
ذاتالرئه به نوعی بیماری التهابی و عفونی سیستم تنفسی گفته میشود که در آن کیسههای هوایی یک یا هر دو ریه از چرک یا مایعات پر میشوند. این وضعیت تب، لرز، سرفه همراه با خلط و دشواری در تنفس را به همراه دارد.
تلفظ
این واژه به صورت «ذاتُ الرّئه» (zātor-re’eh) تلفظ میشود. در گفتار روزمره گاهی تشدید حرف «ر» حذف شده یا به صورت «ذاتالریه» نیز بیان میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این کلمه با توجه به تعداد حروف میتواند «ذات الرئه» (۸ حرف)، «سینه پهلو» (۸ حرف) یا «پنومونی» (۷ حرف) باشد.
به انگلیسی
معادل اصلی این بیماری در زبان انگلیسی واژه Pneumonia است. در زبان عربی به آن ذات الرئة یا الالتهاب الرئوي و در زبان ترکی استانبولی Zatürre میگویند.
به فارسی
معادلهای اصیل و دقیق فارسی برای این واژه شامل «سینهپهلو» و واژه کهن «ششاک» است. همچنین عبارات ترکیبی نظیر «التهاب ریه» و «آماس شش» نیز به عنوان برگردان فارسی آن شناخته میشوند. برای این بیماری متضاد مستقیمی وجود ندارد.
در قرآن
ترکیب اصطلاحی «ذاتالرئه» در متن قرآن کریم وجود ندارد. با این حال، جزء اول آن یعنی واژه «ذات» به معنی صاحب یا دارنده، ۳۰ بار در قرآن به کار رفته است؛ از جمله در عبارت «بِذَاتِ الصُّدُورِ» که به معنی آنچه درون سینههاست و رازهای دلها میباشد.
نماد چیست
ذاتالرئه در فرهنگ عامه نماد سنتی خاصی ندارد، اما در دانش پزشکی و تصویرسازیهای مدرن، ارجاع به آن معمولاً با نماد گرافیکی ششهای قرمز، ملتهب، دارای سایه یا آسیبدیده نمایش داده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل ذات الرئه
ذاتالرئه که در زبان عامیانه بیشتر با نام سینهپهلو و در اصطلاح پزشکی با عنوان پنومونی شناخته میشود، یک بیماری عفونی و التهابی ریه است. این بیماری بر اثر ورود اندامگان ریز مانند باکتریها، ویروسها یا قارچها به کیسههای هوایی شش ایجاد میشود و با پر شدن این کیسهها از مایع یا چرک، فرآیند اکسیژنرسانی به بدن را مختل میکند.
واژه ذاتالرئه ریشهای عربی دارد و از ترکیب دو بخش «ذات» (به معنی دارنده) و «الرئه» (به معنی شش) ساخته شده که در مجموع به معنای بیماری درگیرکننده شش است. علائم شایع آن شامل تب بالا، سرفههای مداوم همراه با خلط، لرز و تنگی نفس است که در صورت عدم درمان بهموقع، بهویژه در کودکان و سالمندان، میتواند خطرناک باشد.
اگرچه این ترکیب پزشکی در کتاب مقدس قرآن ذکر نشده است، اما بخش نخست آن یعنی «ذات» بارها در عبارات قرآنی مربوط به اسرار درون سینه انسان استفاده شده است. امروزه با پیشرفت علم پزشکی و تجویز آنتیبیوتیکها و واکسنهای پیشگیرانه، مدیریت و درمان این بیماری تنفسی بسیار آسانتر از گذشته شده است.