یعنی چه
این اصطلاح در زبان فارسی کهن به معنای تاول زدن و در ادامه سفت و ضخیم شدن پوست دست، پا یا بدن است که معمولاً در اثر کارهای سخت بدنی، ابزار زدن و رنج مفرط ایجاد میشود. واژه «شوخ» در گذشته به معنی چرک و پوست مرده منجمدشده بوده است.
تلفظ
تلفظ واژه به صورت شُوخ (با واو مجهول یا ضمه کشیده) بَسْتْ شُدَنْ است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی چون پینه بستن، شغه بستن و کبره بستن به عنوان مترادف آن به کار میروند.
به انگلیسی
اصطلاحات پزشکی و عمومی انگلیسی برای توصیف ضخیم شدن پوست در اثر اصطکاک.
به عربی
عبارات و واژگان دقیق عربی برای توصیف سختی و ضخامت پوست دست بر اثر کار سنگین.
نماد چیست
این عبارت در ادبیات و فرهنگ عامه، کنایه و نمادی از دستهای کاردیده، زحمتکشی، تحمل سختیهای روزگار و تلاش مداوم برای کسب روزی از راه کار بدنی است.
جمعبندی و توضیح کامل شوخ بست شدن
اصطلاح کهن و کنایی «شوخ بست شدن» یا «شوخ بستن» ریشه در زبان فارسی باستان و میانه دارد. در گذشته، واژه «شوخ» برخلاف معنای امروزی آن (بذلهگو یا جسور)، به معنای چرک، رطوبت منجمدشده و لایههای مرده پوست بوده است. ترکیب این واژه با فعل بستن، تصویری دقیق از فرآیند پینه بستن و ضخیم شدن پوست را نشان میدهد که در اثر اصطکاک مداوم با ابزار و کارهای سخت ساختمانی یا کشاورزی رخ میدهد.
این عبارت در متون ادبی قدیمی به عنوان نشانهای از رنج و زحمت مفرط انسانهای زحمتکش به کار میرفته است. امروزه اگرچه کاربرد عامیانه خود را تا حدودی از دست داده و جای خود را به واژههایی مثل «پینه بستن» یا «کبره بستن» داده است، اما همچنان در فرهنگ واژگان فارسی و طراحان جدول به عنوان یک لغت اصیل و کلیدی شناخته میشود.