معنی
واژه «دژا» در زبان فارسی اصیل بیشتر به عنوان صورتی از «دژ» به معنی قلعه، حصار و پناهگاه نظامی است. همچنین در کلمات مرکب، جزء پیشین «دُژ/دِژ» به معنای زشتی، بدی، سختی و ناگواری به کار میرود.
یعنی چه
در اصطلاح عامیانه و روانشناسی، «دژا» مخفف وامواژه فرانسوی «دژاوو» (Déjà vu) است و به حالتی گفته میشود که فرد احساس میکند رویداد جدیدی که در حال رخ دادن است را قبلاً عیناً تجربه کرده است.
مترادف
بسته به ریشه فارسی (دژ) یا اصطلاح فرانسوی (دژاوو)، مترادفهای آن شامل استوارنماها و مفاهیم روانشناسی میشود.
متضاد
در مفهوم قلعه، متضاد آن فضاهای باز و بیدفاع است؛ در مفهوم پیشوند بد، متضاد آن خوب و پاک است و در روانشناسی متضاد آن ژاموو (Jamais vu) است.
هم خانواده
کلماتی که از ریشه پهلوی و اوستایی دژ به معنای قلعه یا بد ساخته شدهاند.
ریشه
ریشه فارسی آن به واژه اوستایی «دُش» و پهلوی «دُج/دُژ» به معنی ضدیت و زشتی، یا ریشه هندواروپایی به معنی دیوار و حصار بازمیگردد. در کاربرد روانشناسی، ریشه آن فرانسوی و به معنی «پیش از این» است.
در جدول
پاسخ دقیق برای پرسشهای جدول کلمات متقاطع با تعداد حروف مشخص.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی واژه بر اساس نوع کاربرد لغوی یا اصطلاحی آن.
معنی انگلیسی/خارجی
از آنجا که این واژه در میان مردم بیشتر به عنوان بخش اول اصطلاح روانشناسی Déjà vu (دژاوو) جستجو میشود، باید اشاره کرد که در زبان فرانسوی به معنای «از قبل» یا «پیشتر» است و به پدیده غریب خطای حافظه در بازشناسی زمان اشاره دارد.
جمعبندی و توضیح کامل دژا
واژه «دژا» در زبان فارسی دارای دو هویت کاملاً متمایز است. از یک سو در ریشهشناسی اصیل ایرانی، این کلمه به عنوان صورتی از «دژ» (به معنی قلعه و استحکامات) یا به عنوان پیشوند «دُژ» (به معنی زشت، بد و ناگوار) شناخته میشود که در کلماتی مانند دژخیم و دژم نمود دارد.
از سوی دیگر، در فضای مجازی و گفتوگوهای روزمره، دژا مخفف واژه فرانسوی «دژاوو» است. این اصطلاح روانشناسی به حالت «آشناپنداری» اشاره دارد؛ یعنی زمانی که فرد احساس میکند یک موقعیت کاملاً جدید را قبلاً در گذشته یا در خواب دیده و تجربه کرده است.
بنابراین، شناخت معنای دقیق دژا کاملاً وابسته به سیاق متن است؛ در کاربرد ادبی نماد استواری یا بدی است و در کاربرد مدرن عامیانه، نمادی از پدیدههای مرموز ذهن، تکرار تاریخ و خطای حافظه به شمار میرود.