یعنی چه
فراجهش به پدیدهای گفته میشود که در آن پاسخ یک سیستم (مانند ولتاژ، جریان یا متغیرهای اقتصادی) پس از اعمال یک تغییر ناگهانی یا شوک، به طور موقت و گذرا از مقدار تعادلی یا هدف نهایی خود فراتر میرود و سپس به آرامش و پایداری میرسد.
تلفظ
این واژه به صورت فَ را جَ هِ ش (farā-jaheš) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند فرارفت، تجاوز از حد و اضافه جهش نیز به عنوان پاسخ هممعنی کاربرد دارند.
به انگلیسی
معادل اصلی این واژه در زبان انگلیسی Overshoot است که در مهندسی کنترل، الکترونیک و اقتصاد کاربرد وسیعی دارد.
به فارسی
واژههای فرارفت، اضافه جهش، ابرضربه و تجاوز از حد از معادلهای فارسی این اصطلاح هستند. همچنین متضاد رسمی آن «فروجهش» (Undershoot) و همخانوادههای آن شامل جهش، فراجهیدن، جهنده و فراروی است.
نماد چیست
در مهندسی کنترل و بررسی رفتار سیستمها، فراجهش معمولاً با نماد ریاضی $M_p$ (مخفف Maximum Overshoot) یا به صورت درصد با نماد $\%OS$ نمایش داده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل فراجهش
واژه «فراجهش» یک نوواژهٔ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که از ترکیب پیشوند «فرا» (به معنی بالا یا بیش از حد) و اسم مصدر «جهش» ساخته شده است. این اصطلاح علمی و معاصر اساساً در علوم مهندسی، فیزیک و اقتصاد برای توصیف رفتار سیستمها در مواجهه با تغییرات ناگهانی به کار میرود.
زمانی که یک سیستم با شوک یا تغییر ورودی مواجه میشود، خروجی آن بلافاصله در نقطه تعادل جدید متوقف نمیشود؛ بلکه به دلیل پویایی و اینرسی سیستم، ابتدا مقداری از حد مطلوب فراتر رفته (فراجهش) و سپس با چند نوسان ریز به پایداری میرسد. اندازه گیری این مقدار در طراحی سیستمهای حساس و تحلیل رفتارهای اقتصادی اهمیت بالایی دارد.