یعنی چه
در طبقهبندیهای نژادی سدهٔ ۱۹ و اوایل سدهٔ ۲۰ میلادی، این اصطلاح به زیرگروهی از نژاد سفیدپوست (قفقازی) با ویژگیهایی چون قامت متوسط، مو و چشمان تیره و پوست گندمگون یا سبزه اطلاق میشد. امروزه علم ژنتیک مدرن تقسیمبندی بیولوژیکی انسانها به نژادهای مختلف را کاملاً رد کرده و این اصطلاح را شبهعلمی و منسوخ میداند.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت [nežāde moditerāne-ī] است که از دو واژهٔ «نژاد» و صفت نسبی «مدیترانهای» ترکیب شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً «نژاد مدیترانه ای» (بدون احتساب همزه پایانی در جدول) با ۱۴ حرف است. همچنین در متون قدیمی عربی و فارسی گاهی از معادل قدیمیتر آن یعنی «بحرالرومی» استفاده میشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مفهوم منسوخ از واژههای Mediterranean race یا اصطلاح انسانشناسی قدیمی تر Mediterranid استفاده میشود.
به فارسی
واژهٔ «نژاد» ریشه در فارسی پهلوی (نژات/نچات) به معنی اصل و تبار دارد و «مدیترانهای» از واژهٔ فرانسوی Méditerranée (برگرفته از لاتین به معنای میانزمین) وارد فارسی شده است. مترادف قدیمی آن در متون فارسی و عربی «بحرالرومی» است.
نماد چیست
عبارت نژاد مدیترانهای فاقد هرگونه نماد، پرچم یا نشانهشناسی خاصی در تاریخ است. در برخی از نقشههای نژادی شبهعلمی قرن بیستم، قلمرو جغرافیایی این مردمان را صرفاً با رنگآمیزیهای ساده (مانند رنگ زرد) متمایز میکردند که نماد رسمی به شمار نمیرود.
جمعبندی و توضیح کامل نژاد مدیترانه ای
اصطلاح «نژاد مدیترانهای» به یک مفهوم انسانشناسی جسمانی در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم اشاره دارد که مردمان بومی جنوب اروپا (مانند اسپانیا، ایتالیا و یونان)، شمال آفریقا و غرب آسیا (از جمله فلات ایران و آناتولی) را در یک گروه مشخص طبقهبندی میکرد. ویژگیهای ظاهری این گروه در کتابهای قدیمی شامل قامت متوسط یا کوتاه، جمجمهٔ کشیده، مو و چشمان تیره و پوست سبزه یا گندمگون توصیف میشد.
با این حال، با پیشرفتهای شگرف در علم ژنتیک مدرن و نقشهبرداری از ژنوم انسان، مشخص شد که تفاوتهای ژنتیکی درون گروههای انسانی بسیار پیچیدهتر از ظاهر فیزیکی آنهاست. امروزه دانشمندان تقسیمبندی انسانها به نژادهای بیولوژیکی مجزا را کاملاً مردود و شبهعلمی میدانند و این واژهها تنها ارزش مطالعه در تاریخ علم را دارند.